CANLI -Tahran'da patlama sesleri: İsrail yeni bir saldırı dalgası başlattı

Fransa, İngiltere ve Almanya’nın (E3), İran’ın insansız hava aracı (İHA) ve füze fırlatma kapasitesini yok etmeye yönelik olanlar dahil İran’a karşı "gerekli ve orantılı savunma eylemlerine" hazır olduklarını bildirdi.

Fransa, İngiltere ve Almanya'dan ortak açıklama: İran'a karşı 'savunma eylemlerine' hazırız

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik saldırıların dört hafta veya daha kısa sürebileceğini ifade etti.

Trump: Savaş haftalar sürebilir

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, ABD-İsrail'in İran'a saldırıları devam ederken "diplomasi kapısı hala açık" mesajı verdi. Umman Dışişleri Bakanı Busaidi, X hesabından paylaştığı mesajında, "Çok açık olmak istiyorum, diplomasi kapısı hala açık. Cenevre'deki görüşmeler, İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasında benzeri görülmemiş bir anlaşmaya doğru gerçek bir ilerleme kaydetmişti" ifadelerini kullandı.

Irak'taki İslami Direniş Örgütü, Irak ve bölgedeki "düşman üslerine" onlarca saldırı düzenlediğini duyurdu. Örgüt tarafından yapılan yazılı açıklamada, Irak ve Orta Doğu'da onlarca "düşman üssüne" İHA saldırısı düzenlendiği belirtildi. Açıklamada, son 24 saatte onlarca İHA kullanılarak 23 saldırı gerçekleştirildiği ifade edildi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik saldırılar devam ederken askeri "kayıp beklediklerini", saldırılar sonucunda ise tüm dünya için "büyük bir kazanım" elde edeceklerini söyledi. Trump, "Üç tane (kayıp) var ama (bu) kayıpları bekliyoruz ancak sonuçta bu dünya için harika bir şey olacak" dedi.

Irak'ın batısındaki Enbar kentinde bulunan Şii milis Haşdi Şabi'nin karargahına yönelik hava saldırısı düzenlendi. Ukaşa mevkiindeki karargaha iki kez hava saldırısı düzenlendiği ve yaralıların olduğu ifade edildi.

Fransız kanalı BFMTV, ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ve İran’ın misilleme yapmasının ardından Hürmüz Boğazı trafiğinde sıkışma yaşanırken Fransız uçak gemisi Charles de Gaulle’ün Doğu Akdeniz’e doğru hareket ettiğini belirtti.

İsrail Ordu Sözcüsü Effie Defrin, ABD ile birlikte İran’a düzenledikleri saldırılarda Tahran’daki Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Karargahı’nı vurduklarını ileri sürdü. Ordu Sözcüsü Defrin, yayımladığı video mesajda, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun istihbarat, hava kuvvetleri ve iç güvenlik birimlerine ait onlarca askeri merkezi de hedef aldıklarını iddia etti. Defrin, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na yönelik gün içinde yaptıkları saldırılara 100’den fazla İsrail savaş uçağının katıldığını ve çok sayıda İran askerinin de öldürüldüğünü öne sürdü.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran'daki büyükelçiliğini kapatarak tüm diplomatik misyonunu geri çektiğini açıkladı.

İran basını, ABD-İsrail saldırısında Tahran'daki Gandi Hastanesinin hedef alındığını duyurdu. Devlet televizyonunda yayımlanan görüntülerde, Gandi Hastanesi binasının bazı bölümlerinde cam kırıkları ve cephe hasarı oluştuğu görüldü.

Saldırı sonrası hastane çevresinde yoğun güvenlik önlemleri alındığı ve sağlık ekiplerinin binada inceleme yaptığı aktarıldı. Görüntülerde, hemşirelerin yeni doğan bebekleri hastaneden çıkararak başka yere nakletmeye çalıştıkları görüldü.

Katar İçişleri Bakanlığı, kamu güvenliğinin korunması amacıyla vatandaşlara ve ülkede yaşayanlara zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları yönünde çağrıda bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, öldürülen İran dini lideri Hamaney için başsağlığı mesajı paylaştı. Mesajda, şu ifadeler yer aldı: 

"Komşumuz İran’ın Dinî Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in dün gerçekleşen saldırılar sonucunda hayatını kaybetmesinden üzüntü duydum. Sayın Hamaney’e Cenab-ı Allah’tan rahmet, kardeş İran halkına başsağlığı diliyor; ülkem ve milletim adına taziyelerimi iletiyorum. İran halkıyla birlikte bölgedeki tüm dostlarımızın, kardeşlerimizin hak ettiği huzura ve istikrara yeniden kavuşması, bölgemizde cereyan eden çatışma ortamının son bulması ve diplomasiye dönüş için Türkiye olarak çabalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz."

İran devlet televizyonu, ABD-İsrail saldırılarında Tahran'daki Radyo ve Televizyon Kurumu yerleşkesinin bazı bölümlerini hedef alındığını duyurdu.

İsrail ordusu, savaş uçaklarının İran'a yönelik saldırılarda 700'den fazla sorti yapıp binlerce mühimmat kullandığını bildirdi. Ordudan yapılan açıklamada, son 24 saatte İran'ın başkenti "Tahran'a giden yolun açıldığı" ileri sürüldü.

Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin dışişleri bakanları, İran odaklı gelişmeleri değerlendirmek için olağanüstü çevrim içi toplantıda bir araya geldi. Bakanlar, Avrupa'nın kriz karşısındaki ortak tavrını belirlemeye çalışacak. Toplantıda enerji piyasaları, bölgesel istikrar ve bölgede bulunan AB vatandaşlarının durumunun da görüşülmesi bekleniyor.

İran'ın başkenti Tahran'da sık aralıklarla patlamalar meydana gelirken kentte savaş uçaklarının sesleri duyuluyor. AA İran muhabiri, Tahran’ın kuzey, doğu ve batı kesimlerinin savaş uçakları tarafından hedef alındığını ve söz konusu bölgelerden dumanlar yükseldiğini aktardı. Patlamalar öncesinde İran’a ait hava savunma sistemlerinin aktif olarak çalıştığı ancak saldırılara engel olamadığı görüldü. Tahran üzerinde zaman zaman savaş uçaklarının sesleri duyulmaya devam ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, "İran donanmasına ait 9 gemiyi imha edip batırdık; bunların bazıları oldukça büyük ve önemli gemilerdi. Geri kalanların peşindeyiz, yakında onlar da denizin dibini boylayacak. Başka bir saldırıda ise donanma karargahlarını büyük ölçüde yok ettik. Bunun dışında, donanmaları gayet iyi durumda" ifadelerini kullandı.

ABD üssünün bulunduğu Irak'ın kuzeyindeki Erbil Havalimanı'nda hava savunma sistemleri yoğun şekilde önleme faaliyeti yaparken, alandaki patlamaların ardından yangın çıktı.

ABD Başkanı Donald Trump, Hamaney'in öldürülmesinin ardından Tahran yönetiminin görüşme talebinde bulunduğunu, kendisinin de bunu kabul ettiğini söyledi.

Trump'tan 'masaya dönüş' mesajı: İran konuşmak istedi, ben de kabul ettim

İran Dışişleri Bakanı Erakçi, ülkesinin tırmanmayı durdurmaya ve istikrarı yeniden sağlamaya katkıda bulunacak her türlü ciddi çabaya açık olduğunu söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik İsrail ile düzenledikleri saldırıları savunarak, "Bunu yapmasaydık, iki hafta içinde nükleer silaha sahip olacaklardı" dedi.

ABD'li yetkililer, Amerikan ordusunun İran'a yönelik saldırılarında B-2 bombardıman uçaklarını kullandığını doğruladı. Fox News kanalına açıklama yapan ABD'li savunma yetkilisi, 4 adet B-2 bombardıman uçağının ABD'den İran'a gidip geldiğini ve "İran'daki yer altı balistik füze tesislerine düzinelerce 1 tonluk bombalardan attığını" ifade etti.

Hayalet uçak yine sahnede: İran'ın balistik füze tesisleri 1 tonluk bombalarla vuruldu

Dünyanın en büyük konteyner taşımacılık şirketlerinden Maersk, Hürmüz Boğazı'ndan tüm gemilerinin geçişlerini bir sonraki duyuruya kadar durdurduğunu bildirdi. Danimarka merkezli Maersk’ten yapılan yazılı açıklamada, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırıları sonrası, İran'ın geçişleri kapattığı öne sürülen Hürmüz Boğazı'ndaki duruma ilişkin bilgilere yer verildi.

Maersk’e ait gemilerdeki mürettebatın, gemilerin ve gemilerdeki yüklerin güvenliğinin şirket için öncelikli olduğuna işaret edilen açıklamada, “Bir sonraki duyuruya kadar Hürmüz Boğazı'ndaki tüm gemi seferlerini askıya alıyoruz” ifadesi kullanıldı. Açıklamada, bölge limanlarına uğrayan seferlerde gecikmeler, rota değişiklikleri veya sefer saatlerinde düzenlemeler yapılabileceği de kaydedildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'a yönelik saldırıların ilerleyen günlerde daha da artacağı tehdidinde bulundu. Netanyahu, İsrail'in başkenti Tel Aviv'deki Savunma Bakanlığı binasında İran'a yönelik açıklamalarda bulundu.

İsrail ordusunun Tahran'a artan yoğunlukta saldırılar düzenlediğini belirten Netanyahu, bu saldırıların ilerleyen günlerde daha da artacağı tehdidinde bulundu. Netanyahu, İsrail ordusunun, İran'a saldırılarda gücünü daha önce hiç olmadığı kadar kullandığını, ABD ile işbirliğinin "kırk yıldır yapmak istedikleri şeyi" yapmalarını sağladığını ifade etti.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X hesabından yaptığı açıklamada, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri yaptığını bildirdi.

Al Sani ile İran'ın Katar'a yönelik "pervasız ve ayrım gözetmeyen" saldırılarının ardından yaşananları ele aldıklarını belirten von der Leyen, "Gerilimin daha fazla tırmanma riski gerçek. Bu nedenle İran'da güvenilir bir geçişe acilen ihtiyaç duyuluyor. İstikrarı yeniden tesis eden ve kalıcı bir çözümün yolunu açan bir geçiş" değerlendirmesini yaptı

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ü vurduğu iddiasının doğru olmadığını açıkladı. Açıklamada, "İran'ın Devrim Muhafızları Ordusu, USS Abraham Lincoln'ü balistik füzelerle vurduğunu iddia ediyor. Yalan. Lincoln vurulmadı. Fırlatılan füzeler ona yaklaşamadı bile" ifadesine yer verildi. Lincoln uçak gemisinin İran'a yönelik saldırılara katılmaya devam ettiği belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'ye ait USS Abraham Lincoln uçak gemisine 4 balistik füzeyle saldırı düzenlediğini duyurmuştu. İran-ABD gerilimi sonrasında Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubu, Umman Denizi'nde konuşlanmıştı.

İran devlet medyası, eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın, ABD ve İsrail'in Tahran'a düzenlediği hava saldırılarında öldürüldüğünü duyurdu.

Ülkede 2005-2013 yılları arasında iki dönem görev yapan muhafazakar siyasetçi Ahmedinejad, 2017'de eski Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye karşı aday olmak istemiş ancak adaylığı reddedilmişti. Ahmedinejad'ın, 2021'deki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de 19 Mayıs'ta helikopter kazasında hayatını kaybeden Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'ye karşı aday olma talebi yine Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından veto edilmişti.

İsrail ordusunun İran'ın başkenti Tahran'a yeni saldırılar başlattığını duyurmasının ardından kentte art arda patlamalar meydana geldi. İsrail Ordu Sözcüsü Ella Waweya, ordunun İran’a yeni saldırı başlattığını duyurdu. Waweya, “Tahran’ın kalbine yeni bir saldırı dalgası başladı” ifadesini kullanırken “tehditleri engelleme çabalarının” da devam ettiğini ileri sürdü.

İsrail'in açıklamalarının ardından AA İran muhabiri, ABD-İsrail saldırılarının hedefindeki Tahran'da 2 ayrı patlama sesi duyulduğunu bildirdi. İranlı yetkililer, yeni saldırı dalgasına ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.

İran'ın Irak sınırında bulunan İylam eyaletine bağlı Mehran ilçesindeki bombalı saldırıda 11'i asker, 22 kişi öldü, 21 kişi yaralandı. Mehr Haber Ajansı, İlam Sınır Birliği Komutanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamayı yayımladı. Mehran Sınır Taburuna İmam Humeyni Meydanı civarında bombalı saldırı düzenlendiği belirtildi. Saldırıda 11 asker 22 kişinin hayatını kaybettiği, 21 kişinin de yaralandığı ifade edildi. Saldırının ABD ve İsrail unsurları tarafından gerçekleştirildiği aktarıldı.

Amerika Birleşik Devletleri Merkez Komutanlığı (CENTCOM) İran'ın saldırılarında 3 ABD askerinin hayatını kaybettiğini, 5 ABD askerinin ise yaralandığını bildirdi

ABD ordusu, Umman Körfezi'nde “İran ordusuna ait bir korveti vurduğunu ve korvetin batmaya başladığını” açıkladı

Al Jazeera'nın derlemesiyle ABD ve İsrail’in İran’a ortak saldırılarını takiben Orta Doğu’da bildirilen can kaybı bilançosuna dair en güncel bilgiler şöyle:

İran: 201 ölü, 747 yaralı

İsrail: 10 ölü, 121 yaralı

Kuveyt: 1 ölü, 32 yaralı

Bahreyn: 4 yaralı

Katar: 16 yaralı

BAE: 3 ölü, 58 yaralı

Umman: 5 yaralı

Irak: 2 ölü, 5 yaralı

Eski ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris, sosyal medya hesabından yaptığı görüntülü paylaşımda, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri saldırısına karşı çıktı.

"Donald Trump, bizi Amerikan halkının istemediği bir savaşa sürükledi. Amerikan askerlerini tehlikeye attı. Bu keyfi savaşa kesinlikle karşıyım ve herkes de karşı olmalı" ifadelerini kullanan Harris, Trump'ın aldığı "rastgele kararın" durdurulması için ABD Kongresini derhal harekete geçmeye çağırdı. Harris, "Amerikan halkı, oğullarımızın ve kızlarımızın bu yetkisiz, keyfi savaşa girmesini istemiyor" dedi.

Kamala Harris: Trump, bizi Amerikan halkının istemediği bir savaşa sürükledi

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada ülkede anayasal sürecin başlatıldığını ve bugün Geçiş Konseyi’nin kurulduğunu söyledi. Araghchi, “Kendimizi savunma konusunda hiçbir kısıtlamamız ya da sınırımız yok” dedi.

Araghchi, dini liderin öldürülmesini ise “son derece ciddi ve benzeri görülmemiş bir eylem” ve “uluslararası hukukun açık bir ihlali” olarak nitelendirdi. Bu suikastın çatışmayı daha karmaşık ve daha tehlikeli hale getireceğini ifade etti.

İranlı bakan, anayasa uyarınca izlenecek süreci de şöyle anlattı:

• Anayasada belirlenmiş prosedür işletilmeye başlandı.
• Bugün, cumhurbaşkanı, yargı erki başkanı ve Anayasa Koruyucular Konseyi’nden bir fakihin yer aldığı üç kişilik Geçiş Konseyi kuruldu.
• Bu üçlü yapı, yeni lider seçilene kadar ülke liderliği görevini üstlenecek.
  Yeni lider, Uzmanlar Meclisi tarafından seçilecek. Araghchi, bu sürecin kısa süreceğini ve bir ya da iki gün içinde yeni liderin belirlenebileceğini düşündüğünü söyledi.

“Her şey yolunda ve tüm süreç hukuki sistemimiz ve anayasamız çerçevesinde ilerliyor” diyen Araghchi, İran’ın diplomasiye her zaman açık olduğunu savundu. ABD’yi ise müzakereler sürerken İran’a ikinci kez saldırmakla suçladı.

İsrail’in, İran’a ait bir füzeyi Suriye üzerinde engellediği bildirildi. AFP haber ajansına konuşan ve adı açıklanmayan bir İçişleri Bakanlığı kaynağı, müdahalenin ardından başkent Şam genelinde duyulan yüksek bir patlama sesi oluştuğunu söyledi.

İsrail’in Beyt Şemeş kentini hedef alan İran’a ait balistik füzenin isabet etmesi sonucu hayatını kaybedenlerin sayısının 9’a çıktığı bildirildi.

Dün gece saatlerinde Tel Aviv merkezine düzenlenen füze saldırısında da bir kişinin yaşamını yitirdiği bildirilmişti. Böylece İran saldırıları nedeniyle İsrail'de hayatını kaybedenlerin sayısı 10'a yükseldi. 

Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE), İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına karşılık Körfez’de başlattığı misilleme sürecinden bu yana en az üç kişinin hayatını kaybettiği, 58 kişinin de yaralandığı bildirildi.

BAE Savunma Bakanlığı, 165 balistik füzenin tespit edildiğini, bunlardan 152’sinin imha edildiğini ve ayrıca iki seyir füzesinin engellendiğini açıkladı.

Açıklamada ayrıca toplam 541 İran insansız hava aracının (İHA) tespit edildiği, bunlardan 506’sının önlenerek düşürüldüğü belirtildi.

Saldırılarda hayatını kaybeden üç kişinin Pakistan, Nepal ve Bangladeş vatandaşı olduğu ifade edildi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının bölgeyi yeni bir savaşın eşiğine sürüklemesinin ardından, pazar günü denizcilik verilerine göre en az 150 petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri Hürmüz Boğazı’nın ötesinde, Körfez’in açık sularında demir attı. Dar boğazın diğer tarafında ise onlarca geminin hareketsiz şekilde beklediği görüldü.

Reuters’ın Marine Traffic gemi takip platformundan elde edilen verilere dayandırdığı hesaplamalara göre, tankerler Irak ve Suudi Arabistan gibi Körfez’in büyük petrol üreticilerinin kıyıları açıklarında ve dünyanın önde gelen LNG ihracatçılarından Katar açıklarında yoğunlaştı.

İsrail’in Beyt Şemeş kentini hedef alan İran’a ait bir balistik füze saldırısında hayatını kaybedenlerin sayısı 8’e yükseldi. Açıklama İsrail acil yardım servislerinden geldi.

Saldırıda en az 27 kişinin yaralandığı, bunlardan ikisinin durumunun ağır olduğu bildirildi.

Güney Kıbrıs Rum Kesimi Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, ülkenin herhangi bir tehdit altında olmadığı yönünde açıklama yaptı.

Letymbiotis, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Kıbrıs yönüne füze fırlatıldığına dair açıklamalar ve medya haberleriyle ilgili olarak bunun doğru olmadığı ve ülkeye yönelik herhangi bir tehdidin söz konusu olduğuna dair hiçbir emare bulunmadığı açıklığa kavuşturulmuştur” ifadelerini kullandı.

Açıklama, İngiltere Savunma Bakanı John Healey’nin, Birleşik Krallık’ın askeri üslerinin bulunduğu Kıbrıs yönüne iki füze fırlatıldığını söylemesinin ardından geldi.

Suudi Arabistan, Körfez’deki saldırılar nedeniyle İran’ın büyükelçisini Dışişleri’ne çağırdı

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Tahran’ı ülke topraklarını hedef alan saldırılar düzenlemekle suçlamasının ardından İran’ın Riyad Büyükelçisi’ni bakanlığa çağırdığını açıkladı.

Bakanlık, X platformunda yayımladığı açıklamada, “İran’ın Krallığı ve bazı kardeş ülkeleri hedef alan pervasız saldırılarına yanıt olarak İran’ın Krallık nezdindeki büyükelçisi Dışişleri Bakanlığı’na çağrılmıştır” ifadelerini kullandı.

İsrail’in kurtarma servisi, pazar günü ülke merkezine yapılan saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısının artarak en az 6’ya yükseldiğini bildirdi.

Alman hava yolu şirketi Lufthansa, bölgedeki gerilim nedeniyle Orta Doğu’ya uçuş iptallerini 8 Mart’a kadar uzattı.

Şirket, Tel Aviv, Beyrut, Amman, Erbil ve Tahran’a planlanan tüm seferlerin 8 Mart 2026’ye kadar askıya alındığını duyurdu. Bu karar, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve bunun ardından hava sahalarında yaşanan geniş çaplı kapanmaların yol açtığı belirsizlik üzerine alındı. Lufthansa, güvenlik gerekçesiyle bu destinasyonlara yönelik uçuşlarını askıya almaya devam ediyor.

Havayolu şirketi, uçuş iptallerinin bölgedeki mevcut durumdan kaynaklandığını belirterek, yolcu ve mürettebat güvenliğinin öncelikli olduğunu vurguladı.

İsrail’in Kudüs’ün yaklaşık 30 kilometre batısındaki Beyt Şemeş kentinde İran’a ait balistik füzenin isabet etmesi sonucu en az dört kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 20 kişi yaralandı. Bilgiyi Magen David Adom ambulans servisi duyurdu.

İsrail ordusu ise Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, olay yerine arama-kurtarma ekipleri ile sağlık görevlilerinin sevk edildiğini, yaralıların tahliyesi için bir helikopterin de çalışmalara katıldığını bildirdi.

ABD ve İsrail’in OPEC+ üyesi İran’a yönelik savaşı ve Tahran’ın misillemesinin Orta Doğu’da sevkiyatlarda aksamalara yol açmasının ardından, OPEC+ pazar günü prensipte mütevazı bir petrol üretim artışı konusunda anlaşmaya vardı. Reuters’a konuşan beş OPEC+ kaynağına göre grup, günlük 206 bin varillik bir artışta anlaşmaya vardı. Görüşmelerde 137 bin ile 548 bin varil arasında değişen seçenekler tartışılmıştı.

OPEC+ İran krizinin ardından petrol üretimini artırıyor

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, başkent Manama’daki Crown Plaza Oteli’nin bir saldırıda hedef alındığını açıkladı. Bakanlık, saldırı sonucu maddi hasar oluştuğunu ancak can kaybı yaşanmadığını bildirdi.

Bahreyn dün de ada ülkesinde bulunan ABD Donanması’nın 5. Filosu karargâhının füze saldırısına hedef olduğunu duyurmuş, Manama’da üç binanın zarar gördüğünü açıklamıştı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ⁠İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney'in İsrail ile Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı ortak saldırıda hayatını kaybetmesinden sonra taziye mesajı yayımladı.

Kremlin Sarayı'ndan yapılan açıklamaya göre Putin, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'a telgraf gönderdi. Putin, telgrafında Hamaney'in "seçkin devlet adamı" olduğunu, Rusya ile İran arasındaki ilişkilere büyük katkıda bulunduğunu belirterek şunları kaydetti:

"⁠İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ve aile üyelerinin, insan ahlakı ve uluslararası hukukun tüm normlarının acımasızca ihlal edilmesiyle işlenen suikastı nedeniyle başsağlığı dileklerimi kabul edin. İçten taziyelerimi ve desteğimi Hamaney ailesi ve dostlarına, İran hükümeti ve halkına iletin".

Putin'den Hamaney için taziye mesajı: Seçkin bir devlet adamıydı

Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümünü “İran tarihinde dönüm noktası” olarak nitelendirdi.

Kallas, X platformunda yaptığı paylaşımda, “Bundan sonra ne olacağı belirsiz. Ancak artık İran için farklı bir geleceğe açılan bir yol var; halkın ülkenin yönünü daha fazla belirleyebileceği bir İran mümkün olabilir” ifadelerini kullandı.

Ayrıca, İran’ın askeri faaliyetlerinden doğrudan etkilenen bölge ülkeleri dahil olmak üzere çeşitli ortaklarla temas halinde olduğunu belirten Kallas, gerilimi düşürmeye yönelik somut adımlar üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Tahran'da yaşanan büyük patlamalarda; İran Radyo ve Televizyon Kurumu (IRIB) binası ve İran Kızılayı binası yakınlarında bir bina isabet aldı.

İsrail Ordusu (IDF), dün İran’a yönelik düzenlenen ilk saldırılarda 40 “kilit” askeri komutanın öldürüldüğünü açıkladı.

Orduya göre, söz konusu 40 komutan ile birlikte Yüce Lider Ali Hamaney dahil üst düzey İranlı yetkililer, bir dakikadan kısa sürede gerçekleştirilen saldırılarda hedef alındı.

Alireza Arafi, İran’da Hamaney’in görevlerini yeni lider seçilene kadar üstlenecek olan Geçici Liderlik Konseyi’ne atandı.

Koruyucular Konseyi üyesi ve din adamı olan Arafi, Uzmanlar Meclisi yeni Yüce Lider’i belirleyene kadar görev yapacak konseyde yer alacak. Arafi, bu süreçte Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Yargı Erki Başkanı Muhseni-Ejei ile birlikte geçici liderlik görevini üstlenecek.

Alireza Arafi kimdir?

Alireza Arafi, 1959'da Meybod'da doğdu. İranlı bir Şii din adamıdır ve şu anda Anayasa Koruma Konseyi , Uzmanlar Meclisi üyesi ve Basij'in başıdır. Daha önce El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi rektörü, Kum Cuma namazı imamı ve İran İlahiyat Fakültesi başkanıydı.

Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Çin açısından ciddi bir enerji krizi riski anlamına geliyor. Pekin’in son günlerde çatışmanın tırmanmasından duyduğu endişeyi sıkça dile getirmesinin arkasında da bu hesap yatıyor. 

Al Jazeera'da yer alan habere göre, petrol, Çin’in toplam enerji tüketiminin yaklaşık beşte birini oluşturuyor. Ülke, petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 70’ini ithalatla karşılıyor. Bu ithalatın da yüzde 40 ila 50’si İran’ın yanı sıra Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak gibi Körfez ülkelerinden geliyor. Söz konusu petrolün neredeyse tamamı Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.

Bu nedenle boğazın kapanması, Çin’in toplam enerji arzının yaklaşık yüzde 5 ila 7’sini riske atabilir. Bu oran tek başına yıkıcı olmasa da Çin ekonomisi için ciddi bir baskı anlamına gelir.

Pekin yönetimi ise olası bir senaryoya hazırlıksız değil. Son haftalarda artan gerilimi yakından izleyen Çin’in alternatif tedarik planları üzerinde çalıştığı değerlendiriliyor. Rusya ve Kazakistan gibi ülkelerden daha fazla petrol alımı gündeme gelebilir. Gerekli görülmesi halinde stratejik petrol rezervlerinin kullanılması da seçenekler arasında, ancak bunun son çare olacağı belirtiliyor.

Kısa vadede Çin’in, taraflara gerilimi düşürme ve müzakere masasına dönme çağrısını sürdürmesi bekleniyor. Çatışmanın büyümesi halinde ise Pekin’in, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin korunması ve bu kritik geçiş noktasının kapanmaması için diplomatik baskıyı artırabileceği ifade ediliyor.

İngiltere Savunma Bakanı John Healey, İran’ın iki füzesinin Birleşik Krallık’ın askeri üslerinin bulunduğu Güney Kıbrıs Rum Kesimi yönüne ateşlendiğini açıkladı. Ancak füzelerin doğrudan İngiliz tesislerini hedef alıp almadığının henüz net olmadığını belirterek “Üslerimizin kasıtlı olarak hedef alındığından emin değiliz” dedi.

Healey, Bahreyn’de hedef alınan noktalara yakın bölgelerde yaklaşık 300 İngiliz askerinin konuşlu olduğunu da duyurdu. Sky News’e konuşan Bakan, “Ayetullah’ın ölümüne pek az kişi üzülecektir” ifadelerini kullanırken, asıl kaygısının İran’a yönelik saldırıların daha geniş çaplı bir bölgesel çatışmaya dönüşme riski olduğunu vurguladı.

İran’ı sert sözlerle eleştiren Healey, "Tahran’ın İngiltere’de organize ettiği öne sürülen 20 terör planına, kendi vatandaşlarının ölümüne yol açtığını ve Rusya’ya Ukrayna savaşında kullanılmak üzere 50 bin insansız hava aracı sağladığını" savundu.

İsrail ile Amerika Birleşik Devletleri'nin 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı ortak saldırı öncesi Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Başkan Donald Trump arasında özel bir telefon görüşmesi yapıldığı iddia edildi.

ABD-İsrail operasyonunun perde arkası: Suudi Arabistan, İran saldırısı için baskı yaptı mı?

Air France, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile Tahran’ın misillemesi nedeniyle bugün Beyrut, Dubai ve Riyad’a planlanan uçuşlarını iptal etti.

Bu karar, daha önce Tel Aviv seferlerinin durdurulmasına ilişkin açıklamanın ardından geldi.

Fransız bayrak taşıyıcı şirket, söz konusu destinasyonlara yönelik önümüzdeki günlerdeki uçuş programına dair bilginin daha sonra paylaşılacağını duyurdu.

ABD’de İran’a yönelik askeri harekât, Anayasa’daki savaş ilanı yetkisini yeniden gündeme taşıdı. Kongre’de iki partili bir grup oylama isterken, Beyaz Saray operasyonu savunuyor. Kongre’nin kilit isimleri, Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri operasyonunu sınırlamak için savaş yetkileri tasarısının hızla oylanmasını talep ediyor.

ABD Kongresi'nden Trump’a İran tepkisi: Savaş yetkileri oylaması gündemde

İran’ın devlet medyası, Tahran’da “korkunç patlamalar” duyulduğunu ve bunun ABD ile İsrail’in ortak hava saldırılarının bir parçası olduğunu bildirdi; seslerin özellikle Seyyed Khandan, Qasr kavşakları, Vanak Meydanı ve Motahari Caddesi civarında hissedildiği aktarıldı. Bu gelişme, İsrail ordusunun başkentteki “merkezî alanlara” yönelik geniş kapsamlı saldırı başlattığını açıklamasının hemen ardından geldi.

New York Times, ABD ve İsrail'in İran dini lideri Ali Hamaney'i öldüren operasyonunun detaylarını yazdı. Gazeteye göre, Hamaney'in yerini CIA tespit etti, sürpriz faktörünü bozmak istemeyen İsrail saldırının saatini değiştirdi.

Hamaney'i öldüren operasyonun detayları: CIA yerini tespit etti, İsrail saldırı saatini değiştirdi

Emirates havayolu şirketi, Dubai'den yapılan tüm seferlerini 2 Mart saat 15:00'e (BAE saati) kadar geçici olarak askıya aldığını duyurdu.

İnternet izleme kuruluşu NetBlocks’un paylaştığı verilere göre, İran’da ülke genelini kapsayan internet kesintisi 24 saati aşmış durumda ve bağlantı seviyeleri olağan düzeyin çok altında seyrediyor; ulusal internet erişimi sadece küçük bir yüzde ile sınırlı kaldı. Bu kesinti, İran’da sürdürülen saldırı ve güvenlik önlemleri bağlamında, halkın iletişim kurma ve bilgi paylaşma imkanını ciddi şekilde engelliyor.

İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğinin duyurulmasının ardından İran'ın birçok bölgesinde gösteriler yapıldı. Başkent Tahran'daki İnkılap Meydanı'nda toplanan çok sayıda kişi, ellerinde İran bayrakları ve Hamaney posterleriyle ABD ve İsrail karşıtı sloganlar attı. Törende bazı İranlılar, üzüntü yaşadı.

ABD ve İsrail’in saldırılarında İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesi sonrasında İran’da “yas” ve “intikam” anlamına gelen siyah bayrak, Şii dünyasının kutsal kabul ettiği Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbesi’ne asıldı. 

Hamaney'in olası halefleri arasında Hamaney’in oğlu Müctaba Hamaney öne çıkıyor. Müctaba’nın perde arkasında etkili bir isim olduğu ve babasının mali işlerinde rol oynadığı belirtiliyor. Ancak tek aday o değil.

Şu anda ülkeyi İran'da Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkanı Ali Laricani'nin fiilen yönettiği belirtiliyor.  Rejimin kilit isimlerinden biri olan Laricani İran'ın savunma stratejisini belirliyor, nükleer dosyada müzakerelere yön veriyor. 

Daha az bilinen ancak kurumsal ağı güçlü bir isim olan Alireza Arafi, Uzmanlar Meclisi başkan yardımcılığı ve Koruyucular Konseyi üyeliği gibi kritik görevler yürütüyor. Muhammed Mehdi Mirbagheri ise Batı karşıtı sert söylemleriyle biliniyor. Ayetullah Humeyni’nin torunu Hasan Humeyni de potansiyel adaylar arasında anılıyor ancak güvenlik ve siyasi elit üzerindeki etkisi sınırlı görülüyor. Hamaney’e yakınlığıyla bilinen Haşim Hosseini Buşehri de veraset sürecinde adı geçen isimlerden biri.

İşte olası adaylar: Hamaney’in ardından İran’ın yeni lideri kim olacak?

İran'da üst düzey komuta kademesine yönelik düzenlenen suikastlar ve ülkede yaşanan yönetim krizinin ardından, Devrim Muhafızları Ordusu’nun başına tecrübeli ve "sertlik yanlısı" kimliğiyle tanınan Ahmed Vahidi getirildi.

Ahmed Vahidi kimdir?

Ahmed Vahidi, 1958 yılında İran’ın Şiraz kentinde doğdu. İran Devrim Muhafızları’nın elit birimi Kudüs Gücü’nün kurucuları arasında yer aldı ve ilk komutanlığını üstlendi. Yıllar içinde Devrim Muhafızları içinde yükselerek hem askeri hem de istihbarat alanlarında etkili bir isim haline geldi. 2009-2013 yılları arasında Mahmud Ahmedinejad hükümetinde Savunma Bakanı olarak görev yaptı.

Vahidi, 1994’te Arjantin’de Yahudi kültür merkezi AMIA’ya düzenlenen bombalı saldırıyla bağlantılı olduğu iddiasıyla Interpol tarafından arananlar listesine alındı ve bu durum yıllar boyunca uluslararası tartışmalara yol açtı. Dini lider Ayetullah Ali Hamaney’e yakınlığıyla bilinen Vahidi, güvenlik ve dış politikada sertlik yanlısı bir çizgiyi savunuyor. Devrim Muhafızları’nın başına getirilmesi, İran yönetiminin bölgesel politikalarında daha kararlı bir tutumun sinyali olarak görülüyor.

Irak'ta İran dini lideri Hamaney'in ölümünün ardından ülkede üç günlük yas ilan edildiği bildirildi. 

Yemen’deki Husilerin en üst siyasi organı, Hamaney’in ölümü nedeniyle İran halkına “içten taziyelerini ve derin üzüntülerini” iletti.

Yapılan açıklamada, söz konusu olayın uluslararası hukuk ve normların açık bir ihlali olduğu belirtilerek, bunun İslam dünyasına yönelik haksız saldırıların bir devamı niteliği taşıdığı ifade edildi.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, İran’ın Cumartesi günü ülkeye yönelik büyük bir saldırı düzenlediğini ve 137 füze ile 209 insansız hava aracının (İHA) tespit edildiğini açıkladı. Çoğu hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hâle getirildi.

Yetkililer, Abu Dabi’deki Zayed Uluslararası Havalimanı’nda meydana gelen olayda en az bir kişinin yaşamını yitirdiğini ve yedi kişinin yaralandığını bildirdi.

Dubai'nin kabusu: İran saldırısında neler yaşandı?

Pakistan’ın Karaçi kentinde, İran’ın lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürüldüğüne dair haberlerin yayılmasının ardından yüzlerce gösterici ABD’nin konsolosluk binasını hedef alarak saldırmaya çalıştı. Görüntüler, protestocuların konsolosluğun pencerelerini kırdığını ve şiddet içeren eylemlerde bulunduğunu gösteriyor.

Al Jazeera, Pakistan’ın Edhi arama kurtarma servisine dayandırdığı haberinde olaylarda 9 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.

Pakistan'daki ABD büyükelçiliği önünde protesto

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya seslenerek, kırmızı çizginin aşıldığını ve bedelini ödeyeceklerini söyledi.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre Kalibaf, Hamaney'in öldürülmesinin ardından görüntülü taziye mesajı yayımladı.

Kalibaf, "Trump, Netanyahu ve tüm işbirlikçileri ile bu iki kirli katilin unsurlarına söylüyorum: Kırmızı çizgimizi aştınız ve bunun bedelini ödeyeceksiniz. Bu, bizim için sadece varoluşsal bir savaş değil aynı zamanda bastırılmış bir öfkedir ki nihai intikam zamanı gelmiştir." ifadelerini kullandı.

Tüm senaryolara karşı hazırlıklı olduklarını dile getiren İran Meclis Başkanı, önceden Hamaney'in muhtemel ölümü sonrası için planlama yapıldığını belirtti.

İran Devlet Televizyonun Genelkurmay Başkanı Abdolrahim Musevi’nin yaşamını yitirdiğini doğruladı. Ayrıca İran Savunma Bakanı Aziz Nasırzade, Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Şemhani ve Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri Komutanı Muhammed Pakpur’un da saldırılarda hayatını kaybettiği bildirildi. 

İsrail ile Amerika Birleşik Devletleri'nin 28 Şubat'ta İran'a karşı ortak saldırı başlatması küresel piyasalarda dalgalanmayı beraberinde getiriyor.

ABD-İsrail-İran üçgeni: Küresel piyasalarda yeni dalga mı?

İran devlet televizyonu, Genelkurmay Başkanı Abdolrahim Musevi’nin hayatını kaybettiğini doğruladı.