ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü yaptığı açıklamada, zor durumda olan Spirit Airlines’ı satın almayı düşünebileceğini belirtti.
Trump, “Spirit sorunlar yaşamış bir havayolu. İyi uçakları ve iyi varlıkları var. Petrol fiyatı düştüğünde karla satarız” dedi.
Trump, olası bir satın almanın nasıl gerçekleşeceğine dair detay vermedi.
Kurtarma paketi ve satın alma ihtimali
Uzun süredir finansal zorluk yaşayan düşük maliyetli havayolunun, federal destek alsa bile ayakta kalamayabileceği belirtiliyor.
Hükümetin şirketi satın alma ihtimali yeni gündeme gelirken, yönetimin halihazırda şirkete özel bir kurtarma planını değerlendirdiği ifade edildi.
Spirit’in avukatı Marshall Huebner, Perşembe günü görülen iflas duruşmasında, yönetimin şirket için “çok ileri düzeyde görüşmeler” yürüttüğünü söyledi. Paketin detayları açıklanmasa da, konuya yakın bir kaynağa göre destek miktarı 500 milyon dolara ulaşabilir.
Trump’ın açıklamaları ise bu planın ötesine geçilerek şirketin tamamen satın alınmasının da değerlendirildiğini gösterdi.
Trump “Onlara yardım etmeyi düşünüyoruz, yani ya kurtarma ya da doğrudan satın alma” dedi.
Beyaz Saray’dan Biden yönetimine eleştiri
Beyaz Saray, konuyla ilgili yaptığı açıklamada Joe Biden yönetimini eleştirdi.
Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai, 2022’de JetBlue Airways ile Spirit arasında planlanan birleşmenin engellenmesinin şirketi zora soktuğunu belirtti.
Desai “Bu birleşme engellenmemiş olsaydı Spirit çok daha sağlam bir finansal yapıya sahip olurdu. Yönetim, ABD havacılık sektörünün genel durumunu izlemeye devam ediyor” dedi.
Şirketten temkinli açıklama
Spirit Airlines, hükümet tarafından satın alınma ihtimali hakkında doğrudan yorum yapmadı.
Şirketin CEO’su Dave Davis yaptığı açıklamada, “Başkan Trump’ın desteği için minnettarız. Binlerce işi koruyacak, rekabeti artıracak ve uygun fiyatlı uçuşların sürmesini sağlayacak bir çözüm için yönetimle çalışmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
İflas ve artan maliyet baskısı
Spirit, İran savaşı nedeniyle artan jet yakıtı fiyatlarının şirketi iflasa sürükleyebileceği uyarısında bulunmuştu.
Pandemi döneminde seyahatlerin durmasıyla zarar etmeye başlayan şirket, o tarihten bu yana karlılığa ulaşamadı. En son Ağustos 2025’te olmak üzere iki kez iflas başvurusunda bulundu.
Zor bir iş modeli ve artan rekabet
Spirit uzun yıllar ultra düşük fiyatlarla müşteri çekmeyi başardı. Covid-19 pandemisiyle seyahatlerin durması tüm sektörde büyük kayıplara yol açtı. Havayolları ancak devlet destekleriyle ayakta kalabildi.
Pandemi sonrası talep artsa da düşük maliyetli taşıyıcılar zarar etmeye devam etti. Yolcular daha fazla konfor için daha yüksek fiyat ödemeyi tercih etmeye başladı.
Havayolu sektöründe kar marjları oldukça düşük. Özellikle Spirit’in iş modeli yüksek operasyon maliyetleri ve değişken yakıt fiyatları nedeniyle baskı altında. İran savaşı nedeniyle jet yakıtı fiyatları bu yıl iki katına çıktı.
Scott Kirby, “Spirit’in iş modelinin temelden sorunlu olduğu uzun süredir açıktı" sözlerini kullandı.
Rekabet avantajını kaybetti
Büyük havayolları da artık düşük maliyetli bilet seçenekleri sunuyor.
United Airlines, American Airlines ve Delta Air Lines “basic economy” sınıfıyla Spirit’in avantajını ortadan kaldırdı.
Kirby, artan yakıt fiyatlarına rağmen şirketinin karını artırdığını belirterek, mevcut krizin bir havayolu kurtarma paketini gerektirecek kadar büyük olmadığını söyledi.
Başarısız birleşme ve yeniden yapılanma süreci
Spirit daha önce ayakta kalmak için birleşme arayışına girmişti. Önce Frontier Airlines ile görüşmeler yapıldı, ardından 2022’de JetBlue daha yüksek teklif verdi.
JetBlue’nun 3,7 milyar dolarlık satın alma anlaşması, Ocak 2024’te rekabet gerekçesiyle federal mahkeme tarafından engellendi.
Şirket, Şubat ayında alacaklılarla anlaşarak borcunu azaltacak ve faaliyetlerine devam etmesini sağlayacak bir plan açıkladı. Üç gün sonra İran savaşı başladı ve yakıt fiyatları hızla yükseldi. İki hafta içinde şirket yeniden iflas riski uyarısı yaptı.
Kaynak: Gazete Oksijen
