Avrupa Birliği (AB), Çinli teknoloji devi Alibaba'ya ait e-ticaret platformu AliExpress'e, platformunda yasa dışı ve tüketiciler için tehlike oluşturan ürünlerin satışını önleyemediği gerekçesiyle 550 milyon euro para cezası verdi.
Avrupa Komisyonu'nun pazartesi günü açıkladığı karar, AB'nin çevrimiçi platformları düzenleyen Dijital Hizmetler Yasası (Digital Services Act-DSA) kapsamında bugüne kadar verdiği en yüksek para cezası oldu.
AB Komisyonu'nun Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden Sorumlu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, karar öncesinde yaptığı açıklamada, AliExpress'te uzun süre erişime açık kalan çok sayıda sahte ürün, güvensiz oyuncak ve tehlikeli kozmetik ürün bulunduğunu söyledi.
Virkkunen, söz konusu ürünlerin standartlara uymadığı bilinmesine rağmen platform tarafından önerilmeye ve reklamlarının yapılmaya devam edildiğini belirterek, "Bu durum tüketicilerimiz için çok tehlikeli olduğu gibi kurallarımıza uyan şirketler açısından da haksız rekabet yaratıyor" dedi.
Komisyonun açıklamasına göre AliExpress, platformundaki yasa dışı ürünlerin oluşturduğu riskleri yeterince değerlendirmedi ve bunları önlemek için gerekli tedbirleri almadı.
Moderatörler ürün başına yalnızca 10-20 saniye ayırabildi
Komisyonun tespitlerine göre AliExpress, yasa dışı ürünleri incelemek için yeterli sayıda moderatöre sahip olup olmadığını değerlendirmedi.
AB yetkilileri, içerik denetimi yapan moderatörlerin bazı ürünleri incelemek için yalnızca 10 ila 20 saniye ayırabildiğini, bu nedenle yasa dışı ürünlerin etkili biçimde tespit edilemediğini belirtti.
Soruşturmada ayrıca şirketin öneri algoritmaları ile reklam sistemlerinin yasa dışı ürünlerin yayılmasını nasıl artırdığına ilişkin yeterli risk analizi yapmadığı ve kullandığı denetim mekanizmalarının ürünlerin yanlış kategorilere yerleştirilmesi yoluyla kolayca aşılabildiği tespit edildi.
Soruşturma Mart 2024'te başlatıldı
Avrupa Komisyonu, AliExpress hakkında Dijital Hizmetler Yasası kapsamındaki soruşturmayı Mart 2024'te başlatmıştı.
Soruşturma; yasa dışı ürünlerin satışı, reklam şeffaflığı ve tavsiye sistemlerine ilişkin çeşitli ihlal şüphelerini kapsıyordu. Bu başlıklardan önemli bir bölümü, şirketin Haziran 2025'te sunduğu taahhütlerle giderilmişti.
Ancak Komisyon, yasa dışı ürünlerle mücadeleye ilişkin yükümlülüklerin en az Haziran 2025'e kadar yeterince yerine getirilmediği sonucuna vardı.
20 Ekim'e kadar süre verildi
Komisyon, AliExpress'ten 20 Ekim'e kadar tespit edilen ihlalleri giderecek ayrıntılı bir eylem planı hazırlamasını istedi. Şirketin gerekli adımları atmaması halinde ilave para cezaları ve başka yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği belirtildi.
AliExpress: Ceza orantısız
AliExpress ise cezayı "orantısız" olarak nitelendirdi.
Şirket sözcüsü yaptığı açıklamada, AliExpress'in risk değerlendirmesi, ürün güvenliği ve tüketicinin korunması alanlarında önemli yatırımlar yaptığını belirterek, "Yükümlülüklerimizi yerine getirmeye kararlıyız. Kararı dikkatle inceliyor ve tüm hukuki seçenekleri değerlendiriyoruz" ifadelerini kullandı.
AliExpress'e verilen ceza, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında bugüne kadar uygulanan üçüncü para cezası ve en yüksek tutarlı yaptırım oldu.
Avrupa Komisyonu, iki ay önce Çin merkezli e-ticaret platformu Temu'ya benzer ihlaller nedeniyle 200 milyon euro para cezası vermişti. Komisyon, AliExpress'e verilen daha yüksek cezanın belirlenmesinde ihlallerin süresi ve ciddiyetinin etkili olduğunu vurguladı.
Kaynak: Gazete Oksijen
