Tesla hissesi, yatırımcıların Elon Musk’ın otonom araçlar konusundaki coşkusuna giderek daha fazla inanması sonucu yılı güçlü bir ivmeyle kapattı. Ancak gerçek otomobil alıcılarını ikna etmek başka bir hikâyeydi.
Dünyanın piyasa değeri en yüksek otomobil şirketinin hisseleri, CEO’sunun yapay zekâ ve robotik alanındaki ilerlemeleri öne çıkarması sayesinde yılın ikinci yarısında sert biçimde yükseldi. Ancak Musk’ın dile getirdiği bu ilerlemeler satışa dönüşmedi. Şirket, üçüncü çeyrekte rekor teslimatlara rağmen, son altı ayda bir önceki yıla kıyasla daha az araç satmış olabilir.
Bloomberg tarafından derlenen verilere göre Tesla’nın cuma günü, dördüncü çeyrekte yaklaşık 440 bin 900 araç teslim ettiğini açıklaması bekleniyor. Bu rakam, bir yıl öncesine göre yüzde 11 düşüş anlamına geliyor. Tesla bu hafta alışılmadık bir adım atarak analist tahminlerinin kendi ortalamasını yayımladı ve daha da karamsar bir tablo çizerek yüzde 15’lik bir düşüş öngördü.
Wall Street, 2026 görünümü konusunda da benzer şekilde karamsar. Bundan iki yıl önce analistler Tesla’nın 3 milyondan fazla araç teslim edeceğini tahmin ediyordu. Bu yıl için ortalama teslimat beklentisi ise yaklaşık 1,8 milyona kadar geriledi.
CFRA Research’te hisse senedi analisti olan Garrett Nelson, telefonla yaptığı açıklamada, “Tesla yatırımcıları şirketin 5, 10, 15 yıl sonra nasıl görüneceğine odaklanıyor ve kısa vadede gördüklerini büyük ölçüde göz ardı ediyor” dedi ve şöyle devam etti:
“Soru şu: Özellikle finansallarda karşı rüzgârların daha belirgin hâle geleceğini düşündüğümüzde, bunu sürdürebilirler mi?”
Altüst olan dengeler
Musk ve Tesla için standartlara göre bile 2025 son derece çalkantılı bir yıldı.
Otomobil üreticisinin araç satışları, en popüler modeli olan yenilenen Model Y için tüm fabrikalarında üretim hatlarını yeniden düzenlemesi nedeniyle kötü bir başlangıç yaptı. Bir diğer önemli etken ise CEO’nun ABD Başkanı Donald Trump için yürüttüğü çalışmalara yönelik yoğun tepkiydi.
Nisan ayı başında Musk, tarife politikası nedeniyle yönetim üyeleriyle kamuoyu önünde tartışırken, Tesla hisseleri yıl başından itibaren yüzde 45 değer kaybetmişti.
Musk, sonrasında Beyaz Saray'dan ayrıldı, otonom araçlara yeniden odaklanarak hissedeki toparlanmayı tetikledi.
Haziran ayında Tesla, Austin’de davetiye ile katılım sağlanan bir Robotaksi hizmeti başlattı. Teksas’ın başkentinde Musk hayranlarını taşıyan Model Y’lerin her birinde, sürüşü denetlemek üzere güvenlik operatörleri bulunuyordu. Araçların ilk günde trafik kurallarını ihlal etmesine rağmen yatırımcılar güvenlik endişelerini büyük ölçüde görmezden geldi.
Eylül ayında Tesla yönetim kurulu, Musk için yeni bir ücretlendirme paketi önerdi. Paket, milyonlarca robotaksi teslim edilmesi de dahil olmak üzere belirli kilometre taşlarına bağlı olarak potansiyel olarak 1 trilyon dolar değerinde bir ödeme içeriyordu. Kısa süre sonra geri dönüş tamamlandı ve Tesla hisseleri yıl bazında yeniden artıya geçti.
Hisse senedinin 16 Aralık’ta yeni bir tüm zamanların en yüksek seviyesinde kapanmasıyla birlikte şirket, sekiz ayı biraz aşan bir sürede piyasa değerine 915 milyar dolardan fazla eklemiş oldu.
Ancak Tesla’nın robotaksi beklentileri yatırımcıları büyülerken, otomobil alıcıları daha temkinli davrandı.
Musk, Tesla’nın “Tam Otonom Sürüş” (FSD) olarak pazarladığı ve hâlâ insan gözetimi gerektiren özellikler paketini tüketicilere satmakta zorlandıklarını kendisi de kabul etti. Tesla’nın araçlarının otomatik sürüş kabiliyetlerini abartarak Kaliforniyalıları yanılttığı yönündeki iddialar, eyaletin şirketin satış lisansını bu yılın başlarında 30 gün süreyle askıya almasına yol açabilir.
Tesla’nın Çin’deki kalabalık elektrikli araç pazarında sürücü destek sistemleriyle farklılaşma çabası da işe yaramıyor. BYD ve Xiaomi gibi şirketler, benzer sistemleri standart donanım olarak sunuyor.
Büyük ölçüde BYD’nin Çin’deki çok daha yüksek satışları ve Tesla’nın FSD için düzenleyici onay alamadığı Avrupa’daki ivmesi nedeniyle, analistler Shenzhen merkezli otomobil üreticisinin üst üste beşinci çeyrekte de dünya genelinde daha fazla bataryalı elektrikli araç satmış olmasını bekliyor.
2026'da Tesla'yı ne bekliyor?
İkinci kez üst üste gelmesi beklenen yıllık satışlardaki düşüşün ardından Tesla’nın 2026’da aşması gereken daha fazla engel var. ABD, elektrikli araç satın alımı ve kiralaması için federal vergi kredilerini sona erdirdi. Musk, bunun kendilerini zorlayabileceğine dikkat çekerek uyarıda bulundu.
Bazıları, ABD’deki politika desteğinin geri çekilmesinde bir umut ışığı görüyor. Bu durum, büyük üreticilerin elektrikli araç yatırımlarından geri adım atmasına neden oldu. Ford, geçen ay zarar etmesi beklenen elektrikli araç ve batarya projelerinden vazgeçilmesine bağlı olarak yaklaşık 19,5 milyar dolarlık gider kaydedileceğini açıkladı.
Musk, yılı kelebek kapılara sahip, iki koltuklu kompakt bir otomobil olan Cybercab için beklenti oluşturarak kapattı. İlk kez 2024’ün sonlarında tanıtılan prototipte direksiyon ve pedal bulunmazken, Tesla yönetim kurulu başkanı Robyn Denholm, Ekim ayında Bloomberg News’e yaptığı açıklamada, düzenleyicilerin talep etmesi hâlinde aracın bu bileşenlerle satılacağını söyledi.
Deepwater Asset Management’ta yönetici ortak olan Gene Munster, “Yatırımcılar, Tesla’nın elektrikli araç işinin önümüzdeki yıl büyük olasılıkla yatay ya da yüzde 5’e kadar artış göstereceği bir dönemde, Musk’ın otonom vizyonunu tamamen satın almış durumda” dedi ve ekledi:
“Bu noktada Elon’un yatırımcıları tatmin etmesi için önümüzdeki yıl otomobil işini istikrara kavuşturması yeterli”
