Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) 32 üye ülkesi Orta Doğu’daki çatışmanın yol açtığı petrol piyasası aksaklıklarını gidermek için acil durum rezervlerinden 400 milyon varil petrolü piyasaya sunma kararı aldı.
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, konuya ilişkin açıklamasında “Karşı karşıya olduğumuz petrol piyasası zorlukları ölçek açısından benzeri görülmemiş nitelikte, bu nedenle IEA üye ülkelerinin benzeri görülmemiş büyüklükte bir acil kolektif eylemle yanıt vermesinden dolayı çok memnunum” dedi. Birol, “Petrol piyasaları küreseldir, bu nedenle büyük aksaklıklara yanıt da küresel olmalıdır. Enerji güvenliği, IEA’nın kuruluş amacıdır ve üye ülkelerin kararlı bir şekilde birlikte hareket ederek güçlü bir dayanışma göstermesinden memnuniyet duyuyorum” şeklinde konuştu.
2025 yılında Hürmüz Boğazı’ndan günde ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü geçti; bu miktar, dünya deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’ine tekabül ediyor. IEA, bu kolektif eylemin nasıl uygulanacağına dair ayrıntıları zamanı gelince paylaşacağını ifade ederken küresel petrol ve gaz piyasalarını yakından izlemeyi ve gerektiğinde üye hükümetlere öneriler sunmayı sürdüreceğinin de altını çizdi.
Acil durum stokları, her üye ülkenin ulusal koşullarına uygun bir zaman diliminde piyasaya sunulacak ve bazı ülkeler tarafından ek acil önlemlerle desteklenecek.
IEA üyeleri 1,2 milyar varilin üzerinde acil durum stokuna sahip, hükümet yükümlülüğü altında ayrıca 600 milyon varil endüstri stokunu da elinde bulunduruyor. Koordine edilen stok açılımı, 1974’te kurulan IEA tarihindeki altıncı kolektif uygulama olacak. Önceki kolektif eylemler 1991, 2005, 2011 ve 2022’de iki kez gerçekleştirilmişti.
Orta Doğu’daki çatışma, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışlarını engellerken ham petrol ve rafine ürünlerin ihracat hacimleri şu anda çatışma öncesi seviyelerin yüzde 10’unun altında. Bu durum, bölgedeki işletmeleri önemli miktarda üretimi durdurmaya veya kısmaya zorluyor.
Kaynak: Reuters
