17 Haziran 2024, Pazartesi Gazete Oksijen
Haber Giriş: 03.11.2022 14:31 | Son Güncelleme: 03.11.2022 14:50

New York Times yazdı: Çin'deki iPhone fabrikasında korku ve huzursuzluk

Çin'deki Apple fabrikasının Covid vakaları nedeniyle kapatılması işçiler arasında paniğe neden oldu. Testi pozitif olanlara kötü koşullarda bakılması nedeniyle yüzlercesi fabrikadan kaçtı. Tesisin sahibi Foxconn, işçilerin ücretlerini artırdı. New York Times fabrikadan kaçan işçilerle konuştu
Arşiv
Arşiv

Chang Che and Amy Chang Chien / The New York Times

Covid-19 karantina önlemleri, kuzey-orta Çin'deki dünyanın en büyük iPhone üretim kompleksinde, karantinaya alınan çalışanlar arasında gıda kıtlığı ve tesisten kaçan çok sayıda işçi olduğuna dair hikayeler sosyal medyada hızla yayıldı. Bunlar bir korku ve huzursuzluk dalgası yarattı. 

Çin genelinde tesislere sahip Tayvan merkezli üretim devi Foxconn tarafından işletilen tesis, Henan eyaletinin başkenti Zhengzhou'da artan corona virüs vakaları nedeniyle Ekim ayı ortasında karantinaya alındı. Çin'in sıfır Covid politikası kapsamında, şehirlerin ve şirketlerin virüsün bulaşmasını ortadan kaldırmak için katı önlemler alması bekleniyor.

200 bin işçiyi karantinaya aldı

Fabrikada Covid vakaları tespit edilmeye başladığında Foxconn, tesisi dış dünyayla kapattı ve yaklaşık 200 bin işçisini karantinaya aldı. Fabrikanın kafeteryasında yemek yemeyi yasakladı, çalışanları başkalarıyla teması azaltmak için yurtlarından uzun, dolambaçlı yolları kullanmaya zorladı ve günlük corona virüs testi ve ateş kontrolleri gerektirdi.

Ancak çalışanları gerçekten endişelendiren, pozitif çıktıktan sonra karantinaya alınan çalışanlardı. Foxconn'un insafına kalmış çalışanların, bazıları yetersiz yiyecek aldıklarını ya da hiç almadıklarını ve diğer ihtiyaçlarından da yoksun olduklarını söyledi. Bu hikayeler sosyal medyada yayıldıkça, diğer işçiler virüse yakalanma ve karantinaya zorlanmaktansa işlerinden kaçmanın daha iyi olduğuna karar verdi. 

Yüzlerce işçi kaçtı

İsminin açıklanmaması koşuluyla konuşan iki işçi, şirketten misilleme gelmesinden korktuklarını belirterek, yüzlerce işçinin fabrikayı terk ettiğini söyledi. Zhengzhou salgınla uğraşırken ulaşım kısıtlandığından için birçoğu uzun mesafeler boyunca evlerine yürümek zorunda kaldı. Çin'in Covid-19'a sıfır tolerans yaklaşımı, geçen ay Çin'in lideri olarak üçüncü dönemini kazanan Xi Jinping tarafından desteklendi. Şiddetli kapanmalar ve karantinalarla işlenen politika, bir avuç vaka nedeniyle tüm şehirlerin kapatılmasına yol açtı.

Çarşamba günü, Zhengzhou yetkilileri fabrikanın etrafındaki bölgeye yedi günlük bir karantinaya girmesini emretti ve başka kaçma girişimlerini tehlikeye attı. Şehir Çarşamba günü yerel olarak bulaşan 358 yeni vaka bildirdiği için yerel bir bildirim salgını ciddi ve karmaşık olarak nitelendirdi.

"Çalışanların bakımı iyileştirilmeli"

Reuters'ın bildirdiğine göre yetkililer Pazartesi günü Şanghay'da 10 Covid vakasının patlak vermesinin ardından Şanghay Disney Resort'u kapattı. Tema parkındaki ziyaretçilerin testleri negatif çıkana kadar içeride tutuldu.

Çin'de, bu yılın başlarında Şanghay'da sokağa çıkma yasağında olanlar gibi daha önceki tecrübeler, Zhengzhou önlemlerinin başlangıçta açıklananların ötesine geçebileceğini gösteriyor. Salı günü kompleksi ziyaret eden eyalet valisi, şirketi çalışanlarının bakımını iyileştirmeye çağırdı.

iPhone'un üreticisi Apple, yorum talebine yanıt vermedi. Apple ürünlerinin başlıca montajcılarından biri olan Foxconn, e-postayla gönderilen bir açıklamada, pandemi önlemlerini uzun süreli bir savaş olarak nitelendirdi ve işçilerine günde üç öğün yemek verildiği konusunda ısrar etti.

Ancak çalışanlar Foxconn'u Covid’e mantıksız bir yanıt vermekle suçladı. Şirketin, corona virüs testi pozitif çıkan işçileri, bu kişilerin testleri negatif olsa bile yakın temaslılarıyla birlikte karantina merkezlerine gönderdiğini söylediler. Aynı zamanda, diğer yakın temaslılara çalışmaya devam etmeleri gerektiği söylendi.

Fabrika kompleksi içinde çalışan 29 yaşındaki Leo Lin, karantina tesislerinin dolmaya başlaması ve fabrikanın yakın temasları izole etme konusundaki kontrolünü kaybetmesi nedeniyle panik atmosferini anlattı. 10 milyonluk bir şehir olan Zhengzhou, yıllardır Çin'in ihracata dayalı ekonomik modelini güçlendirmeye yardımcı oldu. iPhone City olarak bilinen şirket, Apple'ın küresel iPhone arzının yaklaşık yarısını üretmeye başladı.

Ücretlerine zam yapıldı

Çarşamba günü açıklanan yedi günlük sokağa çıkma yasağı, Foxconn'un iPhone'ları fabrikadan gönderme imkanına zarar verebilir. Çin ekonomisi, hükümetin sadece birkaç vakada tüm bölgeleri kapatabilecek katı karantinalarla enfeksiyonları önleme politikası altında on yılların en yavaş hızında büyüyor.

Foxconn'un işçilerin göçüyle ilgili endişelerinin bir işareti olarak, şirket geçen hafta onlara çalışmaya devam etmeleri için günde fazladan 14 dolar teklif etmeye başladı.  Salı günü, şirket resmi bir duyuruya göre rakamı günlük 55 dolara çıkardı. Başlangıçta Foxconn, çalışanlarının tesisten ayrılmasına izin vermedi, ancak sosyal medyada kamuoyunun tepkisi artınca şirket yumuşadı. Bir işçi The New York Times'a, ayrılanların işlerini sürdürüp sürdürmeyeceği veya halihazırda yapılan işler için ödeme alıp almayacağının belirsiz olduğunu söyledi.

Annesinin kaçışını anlattı

Bir Foxconn işçisinin kızı olan Gao Mingjun, annesinin testinin pozitif çıkmadığını anlattı. Ancak fabrika, annesini, üstündeki ranzada uyuyan bir meslektaşıyla karantinaya aldı. Bu iş arkadaşı daha sonra pozitif çıktı. Cumartesi günü akşam beş sıralarında annesi yaklaşık 100 iş arkadaşıyla birlikte kompleksin ön kapısından çıkaran  Xuchang'daki evine 38 mil yürüyerek dönmeye karar verdi.

Yaklaşık sekiz saat sonra Gao, yorgun annesini arayarak yol kenarında mola vermesini istedi. Gao, "Ayakları çok acıdı ve hepsi kabardı" dedi. Pazar günü şafak vakti, annesi bütün gece yürüdükten sonra Xuchang'ın merkezine ulaştı. Gao, annesinin yolculuğu hakkında "Yürüyüş çok uzundu. Kesinlikle Foxconn'a geri dönmeyecek”

© 2022 The New York Times Company