Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeyinde yer alan Wisconsin eyaletinde bir gölün dibinden, binlerce yıl öncesine ait bir dizi kano gün yüzüne çıkarıldı.
Yıl Haziran 2021. Güneşli bir cumartesi günü. Madison'daki evinde oturan Dr. Amy L. Rosebrough'un telefonu çalıyor, arayan Wisconsin Tarihi Topluluğu’ndan meslektaşı dalgıç Tamara Thomsen, ona bir şey bulduğunu söylüyor. Thomsen ve bir diğer dalgıç, Wisconsin’in Lake Mendota Gölü’nde oyma bir kano keşfediyor. “Başta, eğer olağanüstü şanslıysak, 300 yaşında olabileceğini düşündük” diyor Rosebrough da. Ancak teknenin yaşı 1200 çıktığında herkesin çılgına döndüğünü söylüyor.
En genci 700 yaşında
Bu keşfin tek örnek olduğunu düşünseler de yanılıyorlar. 2022’de gölün dibinden ikinci bir kano çıkarılıyor. Bu kanonun 3 bin yıllık olduğu da kısa zamanda keşfediliyor.
O tarihten bu yana Lake Mendota’nın derinliklerinden 14 adet daha tarih öncesi kano gün yüzüne çıkarıldı. Bunların altısı 2025’te bulundu ve radyokarbon tarihleme, en eskisinin 5 bin 200 yaşında olduğunu gösterdi. Şimdiye kadar bulunan 16 kanonun en genci ise 700 yaşında.
İlk piramitlerden önce
Wisconsin Tarihi Topluluğu’na göre bulgular Mısır’daki ilk piramitler inşa edilmeden 400 yıl önce yerli halkların bu topraklarda yaşadığını gösteriyor. “Kaç kez 1200 yıllık bir şeye dokunma şansı bulursunuz ki?” diyor Bill Quackenbush da. Quackenbush, Ho-Chunk Ulusu için kabile tarihi koruma sorumlusu ve kültürel kaynaklar bölümü yöneticisi. Ho-Chunk halkının bu bölgeye M.S. 500–1200 yılları arasında geldiği düşünülüyor.
Quackenbush’a göre, bu antik kanoların keşfi Ho-Chunk kabile üyelerinin erken dönem yerli halkların bu topraklarda nasıl yolculuk yaptığını daha iyi anlamalarına yardımcı oluyor. Ho-Chunk rehberli turlarını zenginleştirerek Madison’ın yerli tarihini ziyaretçilere yeniden hatırlatıyor.
Kanolar e-bisiklet istasyonlarını andırıyor
Kanoların keşfiyle birlikte, arkeologlar ve Wisconsin’in yerli halkları Ho-Chunk halkı gelmeden çok önce bu bölgedeki göllerin çevresinde köylerin kurulduğuna ve bu yerleşimlerin kara yollarıyla birbirine bağlandığına inanıyor. Lake Mendota’dan çıkarılan sağlam ve ağır oyma kanolar, Ho-Chunk halkının daha sonra balık tutmak ve ticaret yapmak için kullandığı kanolara benziyor ve uzmanlar, bu kanoların orijinal sakinleri tarafından diğer kabile üyelerinin kullanması için bırakıldığını düşünüyor. Rosebrough, bu kanoları eski “e-bisiklet istasyonlarına” benzetiyor.
Ho-Chunk halkı, kanoların keşfinin Madison’da Ho-Chunk tarihine dair daha geniş bir farkındalık yaratmasını umut ediyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
