Fildişi ya da gergedan boynuzu kaçakçılığı kadar gündem olmasa da, yasa dışı ötücü kuş ticareti dünyanın birçok bölgesinde doğal yaşamı tehdit ediyor. Koruma uzmanlarına göre en az 19 ülkede süren bu ticaret, bazı türleri doğada yok olma noktasına getirirken, ormanların sessizleşmesine neden oluyor.
Live Science'a konuşan akustik biyolog Benjamin Mirin, özellikle Güneydoğu Asya'da yaygınlaşan ötücü kuş yarışmalarının kaçak avcılığı körüklediğini söyledi. 1970'lerde ortaya çıkan ve zamanla farklı ülkelere yayılan yarışmalarda kazananlara para ödülü, motosiklet ve otomobil gibi ödüller veriliyor. Doğadan yakalanan kuşların kafeste yetiştirilenlerden daha iyi ötüşe sahip olduğuna inanılması ise kaçak avcıların ormanları boşaltmasına yol açıyor.
Mirin, "Bu yarışmalar hem çok popüler hem de ekonomik olarak kazançlı olduğu için kuşların kaçak avlanmasını hızlandırıyor. Sonuçta ormanlar sessizleşiyor" dedi.
Java'da kafesteki kuş sayısı doğadakini geçti
Krizin merkezinde Endonezya bulunuyor. Yalnızca Java Adası'nda 66 ila 84 milyon kafes kuşu bulunduğu, her üç haneden birinde kuş beslendiği tahmin ediliyor.
Ülkede 500'den fazla kuş türünün yakalanması ve ticareti yasak olmasına rağmen, denetim eksikliği ve yolsuzluk nedeniyle yasa etkili biçimde uygulanamıyor.
Bunun sonucunda Java alaca sığırcığı doğada tamamen yok olurken, beyaz tüyleri ve mavi göz halkasıyla bilinen Bali sığırcığının doğal popülasyonu 2000'li yılların başında yalnızca altı bireye kadar düştü. Uzmanlar, bir türün nadirleşmesinin fiyatını artırdığını, bunun da kaçak avcılığı daha da teşvik ettiğini belirtiyor.
Sorun yalnızca Güneydoğu Asya ile sınırlı değil
Yasa dışı ötücü kuş ticareti Akdeniz, Karayipler ve Amerika kıtasında da yaygın şekilde sürüyor.
Koruma kuruluşlarının verilerine göre Akdeniz'e kıyısı bulunan 23 ülkede her yıl 25 milyondan fazla şarkı kuşu vuruluyor, tuzaklarla yakalanıyor veya toplanıyor. İtalya, Fransa, Yunanistan, Kıbrıs ve Malta bu ülkeler arasında yer alıyor.
Karayipler ve Güney Amerika'da kestane karınlı ispinoz gibi türlerin popülasyonları hızla azalırken, ABD'nin Florida, New York ve California eyaletlerinde de kuşların göçmen topluluklara satılmak üzere kaçırıldığı kaçakçılık ağları ortaya çıkarıldı.
Vice'a konuşan Columbus Hayvanat Bahçesi'nden Mike Kreger, ABD'ye özgü mavi alakargaların ve kardinal kuşlarının Avrupa pazarlarında satıldığını belirterek bu ticaretin yasa dışı olduğunu vurguladı.
Rehabilitasyon merkezine gelen kuşların çoğu ölüyor
Endonezya'nın Batı Kalimantan bölgesindeki Wak Gatak Kuş Rehabilitasyon Merkezi, ülkedeki tek uzman merkez olarak faaliyet gösteriyor. 2022'den bu yana 45 farklı türe ait yaklaşık 3 bin kuşu tedavi eden merkez, bunlardan 348'ini yeniden doğaya bırakmayı başardı.
Merkezin baş veterineri Happy Ferdiansyah ise merkeze getirilen kuşların yüzde 70 ila 80'inin kötü sağlık koşulları nedeniyle ilk iki hafta içinde hayatını kaybettiğini söyledi.
Ekosistemler de zarar görüyor
Uzmanlar, şarkı kuşlarının kaybolmasının yalnızca kuş popülasyonlarını değil, tüm ekosistemi etkilediğine dikkat çekiyor.
Koruma biyoloğu Alexander Lees, II. Dünya Savaşı sonrasında istilacı kahverengi ağaç yılanı nedeniyle şarkı kuşlarının neredeyse tamamen ortadan kalktığı Guam Adası'nı örnek gösterdi. Lees'e göre kuşların yok olmasıyla birlikte böcekleri kontrol eden doğal denge bozuldu ve ormanlar örümceklerin baskın olduğu farklı bir ekosisteme dönüştü.
Uzmanlar, benzer bir sürecin dünyanın farklı bölgelerinde de yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
