Tarım arazilerinde bulunan tüm bağ evi ve bungalovlar için yıkım süreci başlatıldı. Bu yapıların tamamına 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak, ardından izin başvurusu yapılması istenecek. İzin alamayan yapılar yıkılacak. Mevzuat gereği binlerce yapının izin almasının mümkün olmadığı belirtilirken, yalnızca Sakarya’da bu tür yapıların sayısının 6 bine ulaştığı belirtiliyor.
NTV'de yer alan habere göre, pandemi sonrası kontrolsüz şekilde artan bağ evi, bungalov ve konteyner gibi yapılar için artık izin zorunluluğu getirildi. Ancak bu yapıların mevcut durumda kaçak olması nedeniyle tamamına idari para cezası kesilecek. Tarım arazilerinde bu tür yapılaşma zaten yasaktı, buna rağmen birçok kişi imar sorununu göz ardı ederek bu yolu tercih etti.
4 Nisan 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanan Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkındaki Yönetmelik, tarım arazilerindeki yapılaşmayı tamamen sonlandırmayı hedefliyor. Yönetmelik, bu yapılar için herhangi bir istisna tanımıyor ve yıkım dışında bir seçenek bırakmıyor. Arazi sahibinden parselleyene, elektrik ve su sağlayandan kiraya verene kadar birçok kişi için ayrı ayrı cezalar öngörülüyor. İzin süreci ayrıntılı şekilde düzenlenirken, küçük parsellerdeki çok sayıdaki yapının izin alma ihtimali bulunmuyor. Çünkü 5 bin metrekarelik bir arazide en fazla bir yapı yapılmasına izin veriliyor.
Son dönemde bağ evi ve bungalovlar çeşitli yasa dışı faaliyetlerle de gündeme geldi. 2023 yılında Kırklareli’nde dere yatağına inşa edilen yapılarda meydana gelen olayda 6 kişi hayatını kaybetmişti. Ayrıca yakın zamanda bu yapılar üzerinden yürütülen bir dolandırıcılık ağı da ortaya çıkarıldı.
Yönetmelik, mevcut yapıların kullanımının derhal durdurulmasını öngörüyor. İdari yaptırımlara ilişkin maddede, “Yapı inşaat halindeyse valilik çalışmayı durdurur, tamamlanmışsa kullanımına izin verilmez” denilerek mevcut yapıların da kaçak sayılacağı ve ceza uygulanacağı açıkça belirtiliyor.
Yeni düzenlemeye göre süreç şu şekilde işleyecek:
- Tarım arazilerine yapılacak yeni yapılar için izin şartı getirildi.
- Mevcut yapıların tamamı izinsiz ve kaçak kabul edildi.
- Tüm inşaat faaliyetleri durdurulacak ve izin durumları incelenecek.
- Bağ evi, bungalov ve konteyner yapıların kullanımına izin verilmeyecek.
- İzinsiz yapıların tamamına 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.
- Yönetmelik ayrıca yalnızca yapıyı inşa eden kişiyi değil, arazi sahibini de sorumlu tutuyor. Buna göre arazi sahiplerine de idari para cezası kesilecek.
Para cezasının ardından yapı sahiplerine bir ay süre tanınacak. Bu süre içinde gerekli izinler alınırsa yapı tamamlanabilecek ya da kullanılabilecek. Ancak başvuru yapılmaz ya da izin alınamazsa, iki ay içinde yapıların yıkılması ve arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesi gerekecek. Bu yükümlülük yerine getirilmezse cezalar üç katına kadar artırılabilecek.
Sakarya’da durumun boyutu dikkat çekiyor. Vali Rahmi Doğan, Sapanca çevresinde yaklaşık 6 bin kaçak yapı tespit edildiğini, bunların ya sahipleri tarafından yıkılacağını ya da kamu tarafından yıkım yapılacağını açıklamıştı. Ayrıca Sapanca, Serdivan ve Arifiye’deki 400’den fazla kaçak bungalovun bir ay içinde yıkılması planlanıyor.
5 bin metrekare sınırı
Yönetmelik, tarım arazilerinde yapılaşmaya ciddi sınırlamalar getiriyor. Buna göre en az 5 bin metrekarelik arazide yalnızca bir yapı yapılabilecek. Kaçak yapıların tamamı yıkılacak ve mevzuata aykırı kullanım tapu kayıtlarına da işlenecek. Aykırılık giderilmeden bu kayıt silinmeyecek.
Öte yandan izin alınarak yapılan yapılar da tapuya kaydedilecek. Bağ evi için en az 5 dönüm arazi şartı aranacak ve yapı büyüklüğü 30 metrekareyi geçemeyecek. İki katlı yapı yapılabilecek ancak her parselde yalnızca bir yapı yer alabilecek. Aynı bölgede bir aileye sadece bir bağ evi izni verilecek. Dikili arazilerde ise 30 metrekarelik yapı için 1 dönüm yeterli olacak.
