Sabah koşusu, diplomasi trafiği ve silah anlaşmaları: NATO Zirvesi'nin ikinci gününde neler yaşandı?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında ikili diplomasi trafiğini sürdürdü. Erdoğan, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile ayrı ayrı bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında ikili temaslarını sürdürdü.

Erdoğan, zirve kapsamında önce İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, ardından Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile basına kapalı görüşmeler gerçekleştirdi.

Meloni ile yapılan görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ile Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Başkanvekili Çağrı Erhan eşlik etti.

Merz ile gerçekleştirilen görüşmeye ise Erdoğan'ın yanı sıra Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ile Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç katıldı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin ardından yaptığı açıklamada, zirvenin "son derece başarılı" geçtiğini belirterek, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mükemmel ev sahipliği yaptığı Ankara'da, Lahey'de verilen taahhütler artık hayata geçiriliyor" dedi.

Rutte, müttefiklerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunmaya ayırma hedefi doğrultusunda ilerleme kaydettiğini söyledi. Savunma sanayisinde üretimin artırıldığını, Avrupa'daki müttefikler ile Kanada'nın ortak güvenlik konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğini ifade eden Rutte, NATO Savunma Sanayii Forumu'nda bir günde 50 milyar doların üzerinde yeni tedarik anlaşması imzalandığını açıkladı.

Genel Sekreter, zirvede "NATO Drone Edge" girişiminin başlatıldığını, gelecek beş yılda insansız sistemlere 40 milyar dolar yatırım yapılacağını ve NATO'nun yakıt tedarik altyapısını güçlendirmek amacıyla 27 milyar avroluk yatırım planlandığını duyurdu. Yapay zeka ve transatlantik savaş bulutu altyapısı gibi alanlarda da yeni adımlar atıldığını söyledi.

Rutte ayrıca müttefiklerin Ukrayna'ya bu yıl ve gelecek yıl en az 70 milyar avroluk askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteği sağlama taahhüdünü yinelediğini belirtti. Ankara Zirvesi'nde NATO'nun kolektif savunma ilkesinin ve 5. Madde'ye bağlılığın da bir kez daha teyit edildiğini vurgulayan Rutte, "NATO 3.0'ın özü budur; uyum sağlamayı sürdüren ve 1 milyar insanın güvenliğini koruyan bir ittifak" dedi.

Donald Trump'ın açıklamalarından öne çıkanlar

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile yapacağı görüşme öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Trump, "Bütün Avrupa NATO'yu kurtarmaya çalışıyor" derken, İran'a ilişkin sert açıklamalarda bulundu. "47 yıldır yaptıkları gibi yaramazlık yapıyorlar, belki onları bu gece de vururuz. Kurmaylarıma boru hattı olan hiçbir yeri vurmayın dedim ama zorunda kalırsak onları da vururuz. Amacımız rejim değişikliği değildi ama rejim değişikliği oldu. İran'la ödeşmemiz gerekiyor. İran'da ablukayı yeniden devreye sokabiliriz. İran'a bugün yaptığımızı 47 yıl önce yapmalıydık" ifadelerini kullandı.

Patriot hava savunma sistemlerine ilişkin bir soruya Trump, "Bana da bir kuş fısıldadı. Avrupa'ya Patriot üretme izni verebiliriz" yanıtını verdi. Trump ayrıca, "NATO ve Avrupa mayın temizleme araçları gönderebiliriz dedi ama artık gerek yok, biz hallettik" ifadelerini kullandı.

Rusya-Ukrayna savaşına da değinen Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in "çok büyük baskı altında" olduğunu söyledi. Ukrayna için güvenlik garantilerine ilişkin, "Aslında bizim sorunumuz değil ama insanlar ölüyor. Savaş bittikten sonra Ukrayna çok iyi bir yere gelecek" diyen Trump, Putin'e "Savaşı ne zaman bitireceksin?" diye sorduğunu aktardı.

"Ukrayna ve Rusya barışırsa buna güvenirim ama İran'ın onursuz olduğunu düşünüyorum" diyen Trump, Zelenski'den daha sık Putin'le görüştüğünü de ifade etti.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack başkanlığındaki ABD Kongresi üyelerinden oluşan heyet ile Ankara'da bir araya geldi.

Suriye Cumhurbaşkanlığının sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşıma göre Şara ile beraberindeki heyet, Nato Zirvesi kapsamında Tom Barrack başkanlığındaki ABD Kongresi üyelerinden oluşan heyetle görüştü.

Görüşmede, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, BM Daimi Temsilcisi İbrahim el-Ulabi, Dışişleri Bakanlığı ABD Daire İşleri Sorumlusu Saad Barud hazır bulundu.

ABD tarafında ise Demokrat Parti’den Senato Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Senatör Jeanne Shaheen ile Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham gibi önemli isimler yer aldı.

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından merakla beklenen "Ankara Zirvesi Bildirisi" yayımlandı. Liderler, ittifakın kolektif savunma taahhüdünü içeren 5. Maddeye olan sarsılmaz bağlılıklarını yinelerken; Rusya ve terörizm tehditlerine karşı savunma yatırımlarının artırılacağını, Ukrayna'ya yönelik askeri yardımların kararlılıkla süreceğini ilan etti. Zirvenin ev sahibi Türkiye'ye teşekkür edilen bildiride, transatlantik güvenliğinin geleceğine dair kritik savunma ve teknoloji adımları paylaşıldı. 

NATO Sonuç Bildirgesi yayınlandı: Beşinci maddeye güçlü vurgu, 50 milyar dolarlık silah anlaşması

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında ikili temaslarına devam ediyor.

Erdoğan, bu kapsamda Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile basına kapalı bir görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmede, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ve Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan ile Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç da eşlik etti.

Politico analizi

ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi için Ankara'ya gelmesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile kurduğu yakın kişisel ilişkinin önemli rol oynadı. 

Haberde, eski ABD'nin Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey'nin Trump'ın Erdoğan'ı "konuşmaktan çok iş yapan" bir lider olarak gördüğü değerlendirmesine yer verildi.

Uzmanlara göre Trump-Erdoğan ilişkisi, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu güçlendirirken Avrupalı müttefikler de zirvenin Trump'ın sert çıkışlarına sahne olmadan geçmesini umuyor.

Politico, iki lider arasındaki yakın diyaloğa rağmen Türkiye'nin F-35 programına dönüşü önündeki S-400 engelinin sürdüğünü ve bu başlıkta belirsizliğin devam ettiğini aktardı.

Politico Trump'ı Ankara'ya çeken faktörü yazdı: 'Erdoğan diğerleri gibi değil, 'iş bitirici' biri'

Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında devlet ve hükümet başkanları onuruna verilen resmi akşam yemeğinin menüsü, Michelin yıldızlı Türk şef Fatih Tutak tarafından hazırlandı. Tutak'ın iki Michelin Yıldızı bulunuyor. 

Başlangıç: Taş fırın pide, Trabzon tereyağı, Hizan Karakovan balı, zeytinyağlı sebze sote ve yanık Denizli yoğurdu.

Ara sıcak: Yanık Denizli yoğurdu ve isli Ayaş salçası eşliğinde Kayseri mantısı.

Ana yemek (balık seçeneği): Tarama, Urla sakız enginarı ve Tokat yaprağı ile servis edilen deniz levreği.

Ana yemek (et seçeneği): Yanık Trabzon tereyağı, köz patlıcan ve kuzugöbeği mantarlı firik pilavı eşliğinde ağır ateşte pişmiş dana kaburga.

Tatlı: Antep fıstığı köpüğü, Maraş dondurması ve bergamot ile servis edilen Sütlü Nuriye.

Bloomberg haberi

NATO, ABD Başkanı Donald Trump’la yeni bir gerilim yaşanmaması için gelecek yılki yıllık zirveyi yapmamayı değerlendiriyor.

Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, 2027’de Arnavutluk’ta düzenlenmesi planlanan zirvenin ertelenmesi fikri, NATO liderlerinin Ankara’da bir araya geldiği hafta daha güçlü biçimde gündeme geldi.

Trump, Ankara’daki zirveye yalnızca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la “sıcak ilişkisi” nedeniyle katıldığını söylemiş; zirve sırasında NATO’yu yeniden eleştirmiş ve ittifakın önemini sorgulamıştı.

Bloomberg: NATO 2027 zirvesini ertelemeyi değerlendiriyor, Gerekçe 'Trump gerilimi'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Liderler Zirvesi öncesi açıklamalarda bulunuyor

Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle: 

• Güvenlikle bağlantılı harcamalarda şimdiden yüzde 1,5'luk bütçe hedefine ulaştık. Böylece yüzde 5 hedefine 2035'ten 5 yıl önce ulaşmayı hedefliyoruz. Üretim ve ihracat kapasitesi olarak dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik. İttifakta bize tahsis edilen 361 yetenek hedefinin neredeyse tamamını karşılamış olacağız.

• Avrupa'daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ittifakın hizmetine sunmak gayretindeyiz. İHA ve SİHA'ları gerçek muharebe alanlarında başarıyla kullanana bir müttefik olarak, insansız araçlara karşı koyma merkezimizi de NATO'ya akredite edeceğiz. NATO 3.0 hedefine en kısa sürede ulaşmamız için şu iki hususa dikkat çekmek isterim. Birincisi savunma işbirliğinde müttefikler arasındaki kısıtlamaların kaldırılmasıdır. İkincisi Avrupalı müttefikler olarak kıta savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenirken, transatlantik ilişkileri zayıflatacak tasarrruflardan kaçınmamız gerekiyor. Burada AB üyesi müttefiklerimize seslenmek istiyorum. Aklın ve mantığın emrettiği bir işbirliği mümkünken, birlik üyesi olmayanların dışlanması Avrupa'da hiç arzu etmediğimiz suni bir bölünmeye yol açacaktır.

• Değerli mevkidaşlarım, Ukrayna savaşında Sayın Trump'ın barış vizyonunu paylaşıyorum. Ukrayna'ya kendi milli envanterimizden sağladığımız askeri desteğe ek olarak katkımızı sürdüreceğiz. Ukrayna'yı desteklerken Rusya'yı barışa yönlendirecek iletişim kanallarından istifade ediyoruz.

• Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız. Türkiye'nin savunması için, ABD ve İspanya başta olmak üzere ilave hava savunma sistemi sağlayan Almanya ve İtalya'ya teşekkür ediyorum.

• Orta Doğu'da kalıcı barış anahtarının iki devletli çözüm olduğunu bir kez daha vurguluyorum. Gazze ve Lübnan'da sükunetin sağlanması için hepimize görev düştüğünü bir kez daha söylemek istiyorum.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Rutte zirve öncesi liderleri karşıladı.

Liderler, kısa açıklamaların ardından kapalı toplantılarını gerçekleştirecek.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, ittifakın daha güçlü ve daha birleşik hale geleceğini belirterek "Ankara'dan NATO içinde yeni bir ruh oluşturacağımıza eminim" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a zirveye ev sahipliği ve hazırlıklar için teşekkür eden Merz, savunma harcamalarının artırılması, Avrupa'nın güvenliği ve Ukrayna'ya destek konularının zirvenin ana gündemini oluşturacağını söyledi.

"NATO daha Avrupalı hale gelecek"

Geçen yıl Lahey'de alınan savunma harcamalarını artırma kararlarının uygulanmaya başladığını belirten Merz, hem Avrupa Birliği ülkelerinde hem de NATO genelinde savunma yatırımlarının önemli ölçüde yükseldiğini ifade etti. NATO'nun transatlantik yapısını korurken aynı zamanda "daha Avrupalı" hale geleceğini söyleyen Merz, Almanya, Norveç ve Kanada'nın denizaltı alanındaki ortaklığını uzun vadeli savunma iş birliğine örnek gösterdi.

Merz, liderlerin zirvede ortak savunma projelerini ve müttefikler arasındaki koordinasyonu daha da geliştirmeyi ele alacağını söyledi. Savunma sanayisinde ortak üretim ve kapasite artışının NATO'nun caydırıcılığını güçlendireceğini belirten Merz, Ankara'dan ittifaka "yeni bir ruh" kazandıracak kararlar çıkmasını beklediğini ifade etti.

Ukrayna için 140 milyar avroluk iki yıllık destek

Merz, zirvede Ukrayna'daki savaşın da ele alınacağını belirterek Avrupa ülkelerinin 2026 ve 2027 yıllarında Ukrayna'ya her yıl 70 milyar avro olmak üzere toplam 140 milyar avroluk askeri ve mali destek sağlamaya yönelik ortak girişim başlattığını açıkladı.

Savaşın sona ermesinin artık Moskova'nın vereceği karara bağlı olduğunu söyleyen Merz, Rusya'ya zirveden net bir mesaj gönderileceğini belirtti. "Rusya'nın bu savaşı kazanma şansı yok. Savaş hedeflerine ulaşamayacaklar" diyen Merz, çatışmaların ne kadar erken sona ererse bunun Avrupa, Rusya ve küresel barış açısından o kadar olumlu olacağını vurguladı.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre Fidan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Rubio ile bir araya geldi. 

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşmesi öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtladı. İran'la ateşkesin sona erdiğini düşündüğünü söyleyen Trump, Tahran yönetimine sert mesajlar verirken NATO'nun yük paylaşımını yeniden eleştirdi, İspanya'yı hedef aldı ve Grönland'ın ABD açısından stratejik önemini bir kez daha vurguladı. Rutte ise hem İran konusunda hem de savunma harcamalarının artırılması konusunda Trump'a destek verdi.

Trump, İran'la ateşkesin fiilen sona erdiğini düşündüğünü belirterek "Bence bitti" dedi. Tahran yönetimini "yalancı" olmakla suçlayan Trump, "Ellerinde nükleer silah olsa kullanırlardı" ifadelerini kullandı. İranlı yetkililerin yapılan anlaşmaların ardından kamuoyuna farklı açıklamalar yaptığını savunan Trump, bu nedenle müzakerelere güvenmediğini söyledi.

NATO ve İspanya'ya sert eleştiriler

Trump, NATO'nun yük paylaşımı konusunda ABD'nin adaletsiz biçimde fazla sorumluluk üstlendiğini savunarak özellikle İspanya'yı hedef aldı. Madrid yönetimini "korkunç bir NATO ortağı" olarak nitelendiren Trump, ABD'nin Avrupa'nın güvenliği için büyük maliyet üstlendiğini ancak müttefiklerden yeterli destek görmediğini ileri sürdü.

Grönland mesajını yineledi

Trump, Grönland'ın ABD için stratejik önemini bir kez daha vurguladı. Danimarka'nın adayı geçmişte ABD'ye vermesi gerektiğini savunan Trump, "Geri vermemeliydik" dedi. Panama Kanalı'na ilişkin önceki söylemlerini de yineleyen Trump, Çin'in bölgede nüfuz kurmasına izin vermeyeceklerini söyledi.

Rutte'den Trump'a destek

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise İran'ın nükleer kapasitesini hedef alan adımların İsrail ve bölgenin güvenliği açısından önemli olduğunu belirterek Trump'a destek verdi. Rutte ayrıca Trump'ın savunma harcamalarının artırılması yönündeki baskısının NATO içinde sonuç verdiğini, Avrupa ülkelerinin son dönemde savunmaya daha fazla kaynak ayırdığını ve bunun ittifak açısından önemli bir gelişme olduğunu söyledi.

Trump, Ankara'da duyurdu: İran'la ateşkes bence bitti

Suriye lideri Ahmed Şara, dün Emmanuel Macron'la Şam'da yaptığı görüşmenin ardından bugün Ankara'ya geldi. 

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi kapsamında en kritik temasını ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirecek.

Suriye, NATO üyesi olmadığı için Şara'nın ziyareti zirvenin resmi programında yer almıyor. Ancak Şara, zirve dolayısıyla Ankara'da bulunan liderlerle ikili temaslarda bulunmak üzere Türkiye'ye geldi.

Şara, Ankara'ya hareket etmeden önce Şam'da Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüştü.

Macron'un da NATO Zirvesi için Ankara'da bulunması nedeniyle Fransa-Suriye hattındaki diplomatik temasların Ankara'da da sürmesi bekleniyor.

NATO Liderler Zirvesi öncesinde konuşan Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Estonya Başbakanı Kristen Michal ve Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Rusya'nın Avrupa için temel güvenlik tehdidi olmaya devam ettiğini belirterek NATO'nun caydırıcılığının güçlendirilmesi, savunma harcamalarının artırılması ve Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi çağrısı yaptı.

Polonya: ABD'nin kalıcı askeri varlığını istiyoruz

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ABD Başkanı Donald Trump'ı NATO'nun "direği ve bel kemiği" olarak nitelendirerek transatlantik ilişkilerin önemini vurguladı. Polonya'da ABD askerleri için kalıcı bir üs kurulmasını istediklerini söyleyen Nawrocki, "Temel tehdit Rusya'dır. Burada birbirimizi güçlendirmek için bulunuyoruz." dedi.

Estonya: Savunma harcamaları artırılmalı

Estonya Başbakanı Kristen Michal, müttefiklerin savunma harcamalarını artırması ve Ukrayna'ya desteğin somut hedeflerle sürdürülmesi gerektiğini söyledi. NATO'nun Baltık Denizi'ndeki faaliyetlerinin sürdüğünü belirten Michal, ABD'nin Baltık ülkelerine verdiği desteğin hem müttefikler hem de Rusya açısından önemli bir mesaj olduğunu ifade etti.

Litvanya: 5. maddeye dair şüphe bırakmamalıyız

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, Ukrayna'nın Avrupa'nın güvenliği için mücadele ettiğini belirterek NATO'nun kolektif savunma ilkesinin (5. madde) tartışmaya açık olmaması gerektiğini söyledi. "Eğer 5. maddeye dair herhangi bir şüphe bırakmazsak Rusya bunu test etmeyecektir." diyen Nauseda, bunun için savunma harcamalarının ve hava savunma kapasitesinin artırılması gerektiğini vurguladı. Orta Doğu'daki gerilime de değinen Nauseda, ihtiyaç halinde Litvanya'nın Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizleme çalışmalarına katkı sunmaya hazır olduğunu söyledi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ankara'daki NATO Zirvesi’nin ardından bu akşam Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile çalışma yemeğinde bir araya gelecek.

Brüksel-Ankara hattındaki gerilimli geçmişin ve hukukun üstünlüğü konusundaki endişelerin gölgesinde gerçekleşecek buluşmada, tarafların stratejik iş birliği ile temel AB ilkeleri arasında "zor bir denge" kurması bekleniyor.

Avrupa basınında 2021 yılında yaşanan ve "Sofagate" olarak tarihe geçen protokol krizine dair sorular da gündemde. Komisyon Sözcülüğü, "Herkesin akşam yemeği için uygun bir şekilde masaya oturacağını bekliyorum" diyerek protokol tartışmalarına atıfta bulundu.

Von Der Leyen ve Erdoğan arasında 'gergin' akşam yemeği: Koltuk zirvesi sonrası kritik görüşme

Metin Kaan Kurtuluş Ankara'dan bildiriyor

Türkiye'nin, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini Birleşik Arap Emirlikleri'nin Dubai kentine göndermesi gündemde. Bu seçeneğin, ABD'nin CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi sürecinde değerlendirilen formüllerden biri olduğu belirtiliyor.

ABD yönetimi Türkiye'ye Patriot hava savunma sistemi satışına da sıcak bakarken, Ankara'nın S-400'lerin geleceği konusunda Rusya ile görüşmelerini sürdürüyor.

NATO Zirvesi için Ankara'da bulunan Demokrat Senatör Jeanne Shaheen de S-400 konusunda kabul edilebilir bir çözüm bulunması halinde Türkiye'nin F-35 programına dönüşünün Kongre'de destek görebileceğini söyledi.

F-35’e dönüş yolu netleşiyor: S-400 için Dubai formülüne doğru

NATO Liderler Zirvesi öncesinde basın mensuplarının karşısına çıkan Yunanistan, Macaristan ve Bulgaristan liderleri, savunma harcamalarından Ukrayna savaşına, Orta Doğu'daki gerilimden ikili ilişkilere kadar birçok konuda mesaj verdi.

Miçotakis: Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesini destekliyorum

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Yunanistan'ın NATO'ya olan taahhüdünün sürdüğünü ve ülkesinin silahlı kuvvetleri için 25 milyar avroluk modernizasyon programı yürüttüğünü söyledi.

Ankara'da düzenlenen zirveye de değinen Miçotakis, "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu oldum." dedi.

Miçotakis ayrıca ABD ile İran arasında varılan mutabakata uyulmasının önemine işaret ederek, Orta Doğu'da gerilimin yeniden yükselmesinin enerji fiyatlarını artırabileceği uyarısında bulundu.

Macaristan: Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyeceğiz

Macaristan Başbakanı Peter Magyar ise NATO'nun birlik içinde kalmasının ortak çıkar olduğunu belirterek, ülkesinin savunma harcamalarını artıracağını ve 2035 yılına kadar GSYH'nin yüzde 5'i hedefine ulaşmayı planladığını söyledi.

Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin değerlendirmesinde Rusya'yı "saldırgan", Ukrayna'yı ise "kurban" olarak nitelendiren Magyar, buna rağmen Macaristan'ın tutumunun değişmeyeceğini belirterek, "Ukrayna'ya insani yardımlarımız sürecek ancak silah ya da asker göndermeyeceğiz." ifadelerini kullandı. Magyar, zirve kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme yaptığını ve ilerleyen dönemde ikili görüşme gerçekleştirmek konusunda mutabık kaldıklarını da açıkladı.

Bulgaristan'dan savunma ve Grönland mesajı

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise NATO'nun derin bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek, Avrupa'daki müttefiklerin ortak savunmaya daha fazla katkı sunması gerektiğini söyledi.

Radev, NATO'nun savunma harcamalarını GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarma hedefinin yalnızca askeri kapasitenin artırılmasını değil, ulaştırma altyapısı, bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında yapılacak yatırımları da kapsadığını ifade etti.

Ukrayna'ya desteğin Bulgaristan'ın ekonomik imkânlarıyla uyumlu olması gerektiğini söyleyen Radev, sosyal harcamaların bu süreçten olumsuz etkilenmemesi gerektiğini belirtti. Grönland'a ilişkin bir soruya ise "Avrupa'nın, Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkânları sunması gerektiğini düşünüyoruz." yanıtını verdi.

Middle East Eye haberi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın, NATO Zirvesi kapsamında savunma sanayii, terörle mücadele ve siber güvenliği kapsayan kapsamlı bir güvenlik ve savunma iş birliği anlaşması imzalaması bekleniyor.

Anlaşma, iki ülkenin savunma sanayii alanında iş birliğini derinleştirmesini ve hibrit tehditler ile terörle mücadelede daha yakın koordinasyon kurmasını öngörüyor. Anlaşmanın, Fransa ile Yunanistan arasında 2021'de imzalanan savunma paktına benzer nitelikler taşıdığı belirtilirken, metnin kamuoyuyla paylaşılmayacağı ifade ediliyor.

Türkiye ve İngiltere'den kapsamlı savunma sigortası: Ankara ve Londra stratejik ortaklığa geçiş yapıyor

NATO Liderler Zirvesi oturumu öncesinde konuşan Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Orta Doğu'daki "kırılgan" ateşkesin ihlal edilmesine izin verilmemesi gerektiğini belirterek, İran'a ateşkes ihlallerinin kabul edilmeyeceğinin açık şekilde gösterilmesi gerektiğini söyledi.

Jetten, bununla birlikte diplomatik çabaların sürdürülmesinin de önem taşıdığını vurgulayarak, "Müzakerelerin devam etmesi ve bir çözüme ulaşılması için azami diplomatik baskı uygulanmalı." ifadelerini kullandı.

Kanada Başbakanı Mark Carney, NATO Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada Rusya'yı "doğrudan tehdit" olarak nitelendirirken, Kanada'nın savunma harcamalarını gelecek iki yıl içinde GSYH'nin %1,5'inden %4'e yükselteceğini söyledi.

Carney, NATO'da savunma yükünün giderek ABD'den Kanada ve Avrupa ülkelerine kaydığını belirterek, bu değişimin hız kazandığını ifade etti. Ankara'ya gelmeden önce ABD Başkanı Donald Trump ile görüştüğünü ve Trump'ın da müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesini istediğini aktardı.

Kanada Başbakanı ayrıca İran'ın Suudi Arabistan ve Katar'daki hedeflere yönelik saldırılarını "sorumsuzca" olarak nitelendirerek, bölgede gerilimin düşürülmesi çağrısında bulundu.

Zirvenin ikinci gününden neler bekleniyor?

İlk gün Trump'ın Avrupa'ya yönelik sert mesajları ve Türkiye'ye ilişkin açıklamalarının gölgesinde geçen NATO Zirvesi'nde bugün liderler resmi oturumlarda bir araya geliyor. Günün sonunda yayımlanacak ortak bildiri, ittifakın önümüzdeki döneme ilişkin yol haritasını ortaya koyacak.

Savunma harcamaları

Liderler, geçen yıl kabul edilen savunma harcamalarının GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarılması hedefindeki ilerlemeyi değerlendirecek. NATO, Ankara Zirvesi'ni verilen taahhütlerin ne ölçüde yerine getirildiğinin ilk kapsamlı kontrolü olarak görüyor.

Savunma sanayii

İlk gün açıklanan milyarlarca dolarlık savunma anlaşmalarının ardından odak noktası, artan bütçelerin üretim kapasitesine ve ortak tedarik projelerine nasıl dönüştürüleceği olacak. NATO, ekonomik gücün daha hızlı askeri kabiliyete çevrilmesini hedefliyor.

NATO 3.0

ABD'nin Avrupa'dan daha fazla sorumluluk üstlenmesini istemesiyle öne çıkan "NATO 3.0" yaklaşımı da liderlerin gündeminde. Yeni model, Avrupa'nın konvansiyonel savunmada daha büyük rol üstlenmesini, ABD'nin ise nükleer caydırıcılıktaki liderliğini sürdürmesini öngörüyor.

Ukrayna

Müttefikler Ukrayna'ya askeri desteğin sürdürülmesini ele alacak. Kiev yönetimi özellikle hava savunma sistemleri talep ederken, Ukrayna'nın NATO üyeliği konusunda mevcut tutumun değişmesi beklenmiyor.

Ortak bildiri

Zirve sonunda yayımlanacak bildiride ortak savunma taahhüdünün yinelenmesi, Rusya'nın uzun vadeli tehdit olarak tanımlanması, terörizm vurgusu ve Ukrayna'ya 2026-2027 döneminde yaklaşık 70 milyar avroluk askeri destek taahhüdünün yer alması bekleniyor.

NATO Zirvesi'nde 2. gün: Resmi oturumlarda liderler dört konuya odaklanacak

Zirvenin ilk gününde öne çıkan başlıklar nelerdi?

Trump'tan Avrupa'ya sert mesaj: "Sadakat istiyorum"

NATO Zirvesi'nin ilk gününe ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupalı müttefiklere yönelik açıklamaları damga vurdu. Trump, Avrupa'daki ABD askeri varlığının azaltılıp azaltılmayacağı sorusuna "Göreceğiz" yanıtını verirken, müttefiklerden daha fazla "sadakat" beklediğini söyledi.

CNN'in aktardığına göre Trump, Şubat ayında Beyaz Saray'da yapılan bir toplantıda Avrupa'daki Amerikan askerlerinin üçte bir oranında azaltılması seçeneğini değerlendirdi. Plan daha sonra askıya alınsa da Washington'ın Avrupa'daki askeri varlığını yeniden gözden geçirmesi, zirvenin en önemli gündem maddelerinden biri oldu. Avrupalı liderler ise İran operasyonu öncesinde kendilerine danışılmadığını belirterek Trump'ın eleştirilerine karşı çıktı.

Erdoğan ve Trump'dan yeni sayfa mesajı: CAATSA, F-35 ve KAAN gündemde

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump, zirvenin ilk gününde Beştepe'de bir araya geldi. Görüşme öncesinde basına açıklama yapan Trump, Türkiye'ye Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle 2020 yılında uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını duyurdu. "Zamanı geldi. Dostumu boğmak istemiyorum" diyen Trump, Türkiye'yi "olağanüstü bir müttefik" olarak nitelendirdi.

Erdoğan ise ABD ile F-35 savaş uçakları konusunda ilerleme sağlandığını belirterek beş uçak için taahhüt aldıklarını söyledi. Trump da satışa olumlu yaklaştığını ifade etti. İki liderin görüşmesinde Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN'ın motor tedariki ile savunma sanayi iş birliği de ele alındı.

Ancak Trump'ın F-35 mesajları aynı gün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun itirazıyla yeni bir diplomatik tartışma yarattı. CNN'e konuşan Netanyahu, Türkiye'ye F-35 satılmasına karşı olduğunu belirterek Trump'a satışın gerçekleşmemesi yönünde baskı yaptığını söyledi.

Rutte'den savunma sanayi çağrısı: "Üretim bir kükremeye dönüşmeli"

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO Savunma Sanayii Forumu'nda yaptığı konuşmada ittifakın savunma üretim kapasitesini hızla artırması gerektiğini söyledi. "Makinelerin uğultusu bir kükremeye dönüşmeli" diyen Rutte, Rusya'nın yanı sıra Çin, İran ve Kuzey Kore'den kaynaklanan tehditlerin daha hızlı üretim ve daha güçlü bir savunma sanayii gerektirdiğini vurguladı.

Rutte ayrıca geçen yıl kabul edilen ve NATO üyelerinin 2035'e kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunmaya ayırmasını öngören hedefin uygulanmasının önemine dikkat çekti. Trump ile görüşmesinde ise Avrupa ülkelerinin son yıllarda savunma harcamalarını önemli ölçüde artırdığını belirterek bunu "Trump trilyonu" olarak tanımladı ve ABD ile Avrupa arasındaki gerilimi yatıştırmaya çalıştı.

NATO Savunma Sanayii Forumu'nda 50 milyar dolarlık anlaşmalar

Zirve kapsamında düzenlenen NATO Savunma Sanayii Forumu'nda toplam değeri en az 50 milyar dolar olduğu belirtilen yeni savunma anlaşmaları açıklandı. Avrupa ülkelerinin ABD'li Northrop Grumman'dan gözetleme sistemleri satın alması ve NATO'nun İsveç merkezli Saab'a yeni hava platformları siparişi vermesi öne çıkan gelişmeler arasında yer aldı.

Savunma harcamalarının artırılması yönündeki NATO hedefi doğrultusunda açıklanan anlaşmaların, ittifakın üretim kapasitesini genişletmeye yönelik ilk somut adımlar arasında olduğu değerlendiriliyor.

Zelenski'den hava savunması çağrısı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, zirve kapsamında müttefiklerden acil hava savunma desteği istedi. "Geri kalan her şeyi kendimiz yapabiliriz ancak hava savunmasında ortaklarımızın kararlılığına ihtiyacımız var" diyen Zelenski, son günlerde Rusya'nın düzenlediği yoğun füze saldırılarının ardından Ukrayna'nın özellikle balistik füzelere karşı savunmada zorlandığını söyledi.

BBC'nin aktardığına göre Ukrayna'nın en büyük ihtiyacı ABD yapımı Patriot hava savunma sistemleri. CNN ise Zelenski'nin resmi liderler oturumlarına katılmayacağını, ancak liderler yemeğinde yer alacağını ve Çarşamba günü Trump ile ikili görüşme gerçekleştirmesinin beklendiğini bildirdi. Avrupa ülkelerinin de zirvede Ukrayna için yeni askeri yardım paketleri açıklamaya hazırlandığı belirtiliyor.

Oksijen Ankara’da: NATO zirvesinin ilk gününde öne çıkanlar

ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki İran hedeflerini vurma emrini 36. NATO Liderler Zirvesi için bulunduğu Ankara’da verdiği belirtildi.

Axios’un haberine göre Trump dün Ankara’da Savunma Bakanı Pete Hegseth, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Maliye Bakanı Scott Bassent ile bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıya Genelkurmay Başkanı Dan Caine ve zirve için Ankara’da bulunan diğer yetkililer de katıldı.

ABD’li bir yetkiliye göre Trump, saldırıyı Ankara’da onayladıktan sonra gerçekleştirilmesi için emri verdi. Yetkili, "Bu tepki, İran’ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen masum gemilere yönelik gerçekleştirdiği uluslararası terör eylemlerinin doğrudan bir sonucudur. İranlılar bu absürt adımlarının sonuçlarının farkındaydı, buna rağmen bu saldırıları düzenlemeyi seçtiler" dedi.

ABD, İran’ın ticari gemileri hedef almasına karşılık olarak yapılan saldırıda 80’den fazla hedefin vurulduğunu bildirmişti.

ABD, İran'a karşı yeni saldırı başlattı

Metin Kaan Kurtuluş Ankara'dan bildiriyor

NATO Genel Sekreteri, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ikinci gününde kapı önünde yaptığı açıklamalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın ittifaka bağlı olduğunu ifade etti ve diğer müttefiklerden daha fazla savunma harcaması beklemekte haklı olduğunu söyledi.

Beştepe’de ikinci gün toplantıları için içeriye girmeden gazetecilerin sorularını yanıtlayan Rutte, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e seslenerek, “Biz asla kimseye saldırmayız ama topraklarımızın her parçasını koruruz. Bizimle oynama” dedi.

Bugün tekrar kolektif olarak Rusya’nın NATO topraklarına uzun süreli bir tehdit olduğunun vurgulanmasını bekliyorum. Bildiriyi çıkınca okuyacaksınız, ama Rusya’nın uzun süreli tehdidinin tekrar not düşüleceğini düşünüyorum.

Yüzde 5 taahhüdü verildi, şimdi bu taahhüdü yerine getirme zamanı. Asıl müthiş haber, 2026’da temel savunma harcamaları ve savunma ile alakalı harcamaları birleştirdiğinizde yüzde 4’e ulaştık. 1 yılda Kanada ve Avrupa yüzde 4’e ulaştı. Bence ana konu savunma sanayii çıktıları. Kendinizi dolar, euro veya lirayla koruyamazsınız. Üniforma giyen insanlara ihtiyacınız var.

Rutte’ye Trump’ın askerlerini Avrupa’dan çekebileceği ile ilgili söylemleri ve Grönland açıklamaları da soruldu:

“Trump ekibin tamamen sadık bir parçası. NATO, ABD’nin de çıkarına. ABD’nin bir beklentisi var; Avrupalıların ve Kanadalıların onlar kadar harcaması yapması. Ben ve odadaki birçok kişi bunu haklı buluyor.

“Putin’e vereceğim mesaj şu: Bu ittifak topraklarının her parçasını korur. Biz savunmacıyız, asla kimseye saldırmayız. Biz kendi yaşam biçimimizi koruruz, demokrasimizi, topraklarımızı koruruz. Bizimle oynama”

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zirvenin ikinci gününe ekibiyle Çankaya’daki Seğmenler Parkı’nda koşu yaparak başladı. Park Macron’un koşusu sırasında kapatıldı.