Yargıtay, işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklarda görev alan arabulucuların tarafsız olması gerektiğine hükmetti. Kararda, işverenin avukatlığını yapan bir kişinin aynı işveren ile çalışan arasındaki anlaşmazlıkta arabulucu olarak görev alamayacağı belirtildi.
Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre Ankara’da bir şirkette dört yıl bakım ve onarım teknisyeni olarak çalışan bir işçi, işten çıkarılmasının ardından iş mahkemesine başvurdu. İşçi, kaza nedeniyle raporlu olduğu dönemde insan kaynakları tarafından iş yerine çağrıldığını, ancak içeri alınmayarak güvenlik odasına götürüldüğünü anlattı.
İşçi, burada iş yeri avukatının kendisinden “ailevi nedenlerle kendi isteğiyle işten ayrıldığına” ilişkin bir metin yazmasını istediğini öne sürdü. Bunu kabul etmemesi halinde hakkında karalama kampanyası başlatılacağı, sicilinin bozulacağı ve başka bir yerde iş bulamayacağı yönünde tehdit edildiğini savunan işçi, bu baskı altında ihtiyari arabuluculuk tutanağını imzaladığını iddia etti.
İşverenin avukatı ise işçinin kendi isteğiyle ve haber vermeden iş yerine geldiğini, istifa etmek istediğini söylediğini savundu. İşçiye hak ettiği alacakların yanı sıra bir aylık ek ücret verilmesinin ve sürecin arabuluculuk yoluyla tamamlanmasının teklif edildiğini, işçinin de bunu kabul ettiğini öne sürdü.
İş mahkemesi, arabuluculuk tutanağına bir yıllık hak düşürücü sürenin ardından itiraz edildiği gerekçesiyle davayı reddetti. Bölge adliye mahkemesi de bu kararı yerinde buldu.
Temyize gitti
Dosya, işçinin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne taşındı. İşçinin avukatı, arabuluculuk görevini üstlenen kişinin aynı zamanda işverenin avukatı olduğunu ve bu nedenle tarafsızlığından söz edilemeyeceğini belirterek tutanağın geçersiz sayılmasını istedi. Yargıtay da işveren adına vekilliği süren bir avukatın arabulucu olarak tarafsız kabul edilemeyeceğine karar verdi.
Söz konusu dosyaya göre, arabulucunun aynı zamanda davalı işverenin avukatı olduğunun anlaşıldığı kaydedilen kararda, şöyle devam edildi:
“Arabuluculuk tutanağında bu hususun taraflara hatırlatıldığı, tarafların davalı (işveren) vekili olan arabulucunun arabuluculuk sürecini yürütmesine muvafakat ettikleri belirtilmiştir. Kanuna göre arabulucu olarak görevlendirilen kimsenin, tarafsızlığından şüphe duyulmasını gerektirecek önemli hal ve şartların varlığı halinde bu hususta tarafları bilgilendirmekle yükümlü olduğu, bu açıklamaya rağmen tarafların arabulucudan birlikte talep ederlerse arabulucunun görevi üstelenebileceği belirtilmiş ise de bu düzenleme taraflardan birisi ile vekilliği devam eden arabulucular için geçerli değildir.
Zira vekilliği devam eden arabulucunun, müvekkilinin menfaatlerini korumaya yönelik bir tutum içinde kalarak müzakerenin işveren tarafı lehine ciddi bir üstünlük sağlaması kaçınılmazdır. Bu halde arabulucunun tarafsızlığından şüphe duyulması bir yana, kesin olarak tarafsız olmadığından söz edilmelidir. Başka bir anlatımla, vekilliği devam eden arabulucunun tarafsız olamayacağı şüpheli değil, kesindir. Tarafların muvafakati dahi, varılan bu sonucu değiştirmez. Bu itibarla arabuluculuk görüşmesinin usulüne uygun yürütülmediğinin kabulü gerekmekte olup, bu durumda irade fesadı iddiaları bakımından bir yıllık hak düşürücü sürenin geçip geçmediği de aranmaz.”
