Çin’in, Boeing’den 200 uçak satın almayı kabul ettiği açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmayı Perşembe günü Fox News kanalında yaptığı açıklamada duyurdu.
Trump, Fox News’te yayınlanan Hannity programında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e atıfta bulunarak, “Bugün kabul ettiği konulardan biri de 200 uçak siparişi vermesi oldu… 200 büyük uçak,” ifadelerini kullandı.
Reuters'ın haberine göre anlaşmanın detayları henüz netleşmedi. Uçakların hangi modeller olacağı ve teslimatların ne zaman gerçekleştirileceği konusunda bilgi paylaşılmadı. Açıklanan sipariş miktarı, Reuters kaynaklarının zirve öncesinde gündemde olduğunu aktardığı yaklaşık 500 uçaklık paketin oldukça altında kaldı.
Bu gelişmenin ardından Boeing hisseleri Perşembe günü piyasa işlemlerinde yüzde 4,1 değer kaybetti.
Beklentiler 500 uçaklık dev paket yönündeydi
Reuters’a konuşan ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklara göre, müzakereler 500 adet Boeing 737 MAX uçağını kapsıyordu. Ayrıca zirvenin ardından daha pahalı geniş gövdeli uçaklar için ek siparişlerin de gündeme gelmesi bekleniyordu.
Çin’in aynı zamanda Avrupalı uçak üreticisi Airbus ile de benzer büyüklükte bir anlaşma üzerinde görüştüğü belirtildi.
Dünyanın en büyük ikinci havacılık pazarı olan Çin’de Boeing ve Airbus arasındaki rekabet son yıllarda giderek sertleşti. Airbus, 2010’lu yıllarda Çin pazarında Boeing’i geride bırakarak çoğunluk payını ele geçirmiş ve Tianjin’de A320 son montaj tesisi kurmuştu.
Analistlere göre Çin’in artan seyahat talebini karşılayabilmesi için her iki üreticiden de alım yapması gerekiyor. Pek çok uzmana göre ülkenin şu anda yaklaşık 1.000 yeni uçağa ihtiyacı bulunuyor.
Hem Boeing hem de Airbus’ın piyasa projeksiyonlarına göre Çin’in 2045 yılına kadar en az 9.000 yeni yolcu uçağına ihtiyaç duyacağı öngörülüyor.
Çin’in Boeing satışları son yıllarda düştü
Çin, 2005-2017 yılları arasında Boeing’e yılda ortalama 127 uçak siparişi veriyordu. Ancak son yıllarda bu rakam dramatik şekilde geriledi. 2017 sonrasındaki dönemde Çinli havayolu şirketlerinin yıllık ortalama sipariş sayısı sadece 6 uçakta kaldı.
Çin’in Boeing ile yaptığı son büyük anlaşma, Trump’ın Kasım 2017’de Pekin’e gerçekleştirdiği ziyaret sırasında olmuştu. O dönemde Çin, Boeing’den 300 uçak satın almayı kabul etmişti.
İki ülke arasındaki ilişkilerin sonraki yıllarda bozulmasının ardından Boeing, büyük bölümü kargo uçaklarından oluşan yalnızca 51 sipariş alabildi.
Diplomatik zirveler satışlarda belirleyici
Analistler, Pekin yönetiminin diplomatik zirveleri uzun süredir yüksek profilli uçak siparişi açıklamaları için kullandığını belirtiyor. Bu anlaşmaların çoğu zaman ticari gerçeklerden ziyade siyasi atmosferi yansıttığı ifade ediliyor.
Çinli havayolu şirketlerinin uçak alımları merkezi hükümetin onayına tabi tutuluyor ve bu süreçler sıklıkla diplomatik ziyaretlerle ilişkilendiriliyor.
BNP Paribas havacılık yatırım analisti Matt Akers, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, “Bu seyahat sırasında daha fazla sipariş gelebilir. Ancak şu anda yatırımcılar bunu beklentilerin altında bir anlaşma olarak yorumluyor” dedi.
Akers ayrıca, sipariş verilen uçakların hangi havayolu şirketi tarafından kullanılacağının çoğu zaman teslimata yakın dönemde netleştiğini belirtti.
Trump’tan Çin’e ticari baskı
Trump yönetimi son dönemde ticaret görüşmelerinde birçok ülkeye Boeing uçak alımlarını artırmaları yönünde baskı yapıyor.
Boeing CEO’su Kelly Ortberg ile GE Aerospace CEO’su Larry Culp de anlaşmaları sonuçlandırmak veya mevcut sorunları çözmek amacıyla Trump’ın Çin ziyaretine eşlik eden Amerikalı yöneticiler arasında yer aldı.
Ortberg, geçen ay Reuters’a yaptığı açıklamada Trump yönetiminin desteğiyle Çin’le büyük bir anlaşma imzalanmasını beklediğini söylemişti.
Kaynak: Gazete Oksijen
