20 Temmuz 2024, Cumartesi Gazete Oksijen
Haber Giriş: 01.04.2023 11:32 | Son Güncelleme: 01.04.2023 13:48

Çin ile Japonya 28 ay sonra ilk kez yüz yüze görüşecek

Çin ve Japonya'nın dışişleri bakanları, 28 ay aradan sonra ilk kez bir araya gelerek ikili ilişkilerdeki son durumu ele alacak
Fotoğraf: Arşiv
Fotoğraf: Arşiv

Japonya Dışişleri Bakanı Hayaşi Yoşimasa, bugün Pekin'e yapacağı ziyarette Çinli mevkidaşı Vang Yi ile görüşecek. Ziyaret, iki ülke dışişleri bakanlarının Kasım 2020'den bu yana ilk buluşması olacak. Japon Bakan Hayaşi, dün düzenlediği basın toplantısında, iki gün sürecek ziyarette Tokyo ile Pekin arasındaki sorunlara yönelik "ülkesinin pozisyonunu anlatacağını" açıkladı. Hayaşi, "Yapıcı ve istikrarlı Japonya-Çin ilişkileri kurmak için samimi ve derinlemesine görüş alışverişinde bulunacağım" dedi.

Çin tarafı da ziyareti doğrularken Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, yaptığı açıklamada, Japon tarafıyla diyalog ve iletişimi güçlendirmek ve pratik işbirliğini geliştirmek istediklerini belirtti. Sözcü Mao, "Farklılıkları ve çatışmaları yönetmek ve yeni dönemin gereklerine uygun, yapıcı ve istikrarlı Çin-Japon ilişkilerini teşvik etmek için birlikte çalışmaya hazırız" ifadesini kullandı.

Tarafların görüşmede Doğu Çin Denizi ve Güney Çin Denizi'nde ihtilafa konu egemenlik sorunlarını ele alması bekleniyor. Japon Bakan, görüşmede Çin'de casusluk karşıtı yasayı ihlal ettiği gerekçesiyle gözaltına alınan ilaç şirketi Astellas Pharma'nın çalışanı Japon vatandaşının salıverilmesini isteyecek.

Ne olmuştu?

Hayaşi'nin Pekin ziyaretine, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Japonya Başbakanı Fumio Kişida arasında Kasım 2022'de Tayland'ın başkenti Bangkok'ta düzenlenen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'nde yapılan görüşmede karar verilmişti. İlkin Aralık 2022'de yapılması planlanan ziyaret, takvim uyuşmazlığı gerekçesiyle Çin tarafından iki kez ertelenmişti. Çin'de yılbaşında göreve başlayan Dışişleri Bakanı Çin Gang, geçen ay yaptığı telefon görüşmesinde Japon mevkidaşını ziyaret için Pekin'e davet etmişti.

İlişkilerde gerilimler

Çin-Japonya ilişkileri, son üç yılda Pekin'in Washington ile ilişkilerinin bozulmasına paralel olarak gergin bir atmosfere girmişti. Japonya, müttefiki ABD'nin Çin'in bölgedeki artan nüfuzuna set çekmeyi hedefleyen Hint-Pasifik stratejisine destek verirken bu kapsamda Aralık 2022'de açıkladığı yeni güvenlik stratejisinde Çin tehdidini en büyük stratejik meydana okuma olarak tanımlamıştı.

Öte yandan Japonya'nın, ABD'nin çip sektöründe Çinli üreticilere getirdiği ihracat kontrolleri ve kısıtlamalarına paralel olarak Tokyo yönetimi, dün 23 tip çip üretim donanımının Çin'e ihracatını yasaklamıştı. Çin'in Ukrayna Savaşı'nın ardından Rusya ile daha fazla yakınlaşması ve iki ülkenin savaşa karşı tutumlarındaki farklılık, cepheleşmeyi destekleyen bir unsur olmuştu.

İki ülke arasında dışişleri bakanı düzeyindeki son görüşme, Kasım 2020'de dönemin Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi'nin Japonya ziyaretinde yapılmıştı. En son önceki Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu, Aralık 2019'da Pekin'i ziyaret etmişti.

Kaynak: AA