Boeing ve Airbus hegemonyasına yanıt olarak geliştirilen Çin üretimi yolcu uçağı Comac C919, çarşamba günü ilk uluslararası ticari uçuşunu gerçekleştirecek.
The Guardian'ın haberine göre uzmanlar, Pekin’in küresel havacılık sektöründeki Batı hakimiyetini kırmasının nesiller alabileceğine dikkat çekiyor.
Devlet bünyesindeki Çin Ticari Uçak Şirketi (Comac) tarafından üretilen ve Boeing 737 ile benzer boyutlara sahip olan dar gövdeli C919, Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı'ndan kalkarak Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'a uçacak. Yaklaşık iki saat sürecek bu sefer, uçağın uluslararası bir ticari rotadaki ilk görevi olacak.
C919, 2023 yılından bu yana Çinli hava yolu şirketleri tarafından iç hatlarda aktif olarak kullanılıyordu. Ancak uzmanlar bu uçuşun operasyonel bir devrimden ziyade sembolik bir adım olduğunu değerlendiriyor.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Kıdemli Danışmanı Scott Kennedy, "Bu hamle esasen bir halkla ilişkiler çalışmasıdır. Ulan Batur, Pekin'e yakınlığı nedeniyle seçildi. Bu durum, uçağın yıllarca geciktiği, Batılı bileşenlerden oluştuğu ve Boeing ile Airbus modellerine kıyasla daha az verimli olduğu gerçeğini değiştirmiyor" ifadelerini kullandı.
Robotik ve elektrikli araçlarda lider, havacılıkta yavaş
Pekin yönetimi uzun süredir kendi yolcu uçağını inşa etme hayali kuruyordu. C919 ilk kez 2015 yılında tanıtıldığında, Çin Sivil Havacılık Dairesi Başkanı Li Jiaxiang, "Büyük bir milletin kendi ticari yolcu uçağı olmalıdır" değerlendirmesinde bulunmuştu.
Çin elektrikli araçlar ve robotik gibi birçok yüksek teknoloji alanında küresel liderliğe tırmanırken havacılık sektöründeki ilerleme oldukça yavaş seyretti.
Bunun temel nedeni, devasa yolcu uçaklarının üretimi için çok sayıda ileri bilim ve mühendislik disiplininin yanı sıra yurt dışından tedarik edilen hassas parçaların entegrasyonuna ihtiyaç duyulması.
CSIS tarafından 2020 yılında yapılan bir analiz, C919'un tedarikçilerinin yarıdan fazlasının ABD merkezli olduğunu ortaya koymuştu.
Brookings Enstitüsü Araştırmacısı Kyle Chan, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
"Büyük yolcu uçakları ve jet motorları üretimi aşırı derecede karmaşık ve zorludur. Hassas bileşenler, karmaşık elektromekanik kontrol sistemleri ve küresel tedarik zincirini koordine etme becerisi gerektirir.
Dünyada temel olarak sadece iki büyük ticari uçak üreticisinin bulunmasının bir sebebi var. Güvenli ve güvenilir devasa yolcu uçakları inşa etmek, elektrikli araç yapmaktan katbekat daha zordur."
Üretim hedeflerinin gerisinde kaldı
Geçtiğimiz yıl Comac'ın müşterilerine yalnızca 15 adet C919 teslim edebildiği ve 75 olan yıllık hedefinin çok gerisinde kaldığı bildirildi.
Şu an için öncelikle Çinli yerli hava yolu şirketlerine hizmet veren Comac, 2023 yılında Brunei merkezli GallopAir şirketi ile 15'i C919 olmak üzere 30 uçaklık 2 milyar dolarlık bir anlaşma imzalamıştı, bu hava yolu henüz ticari uçuşlarına başlamadı.
Ayrıca C919, henüz Avrupa veya Amerikalı havacılık düzenleyici kurumlarından güvenlik onayı alabilmiş değil.
Kaynak: Gazete Oksijen
