Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu hafta yaptığı önemli bir konuşmada nükleer caydırıcılık politikasına ilişkin yeni bir yaklaşım ortaya koyarak “Özgür olmak için korkulan biri olmak gerekir. Korkulan biri olmak için de güçlü olmak gerekir” dedi.
CNBC'de yer alan habere göre, Avrupa’daki iki nükleer güçten biri olan Fransa, Birleşik Krallık’ın aksine nükleer silah sistemini tamamen Amerika Birleşik Devletleri’nden bağımsız şekilde işletiyor. Macron’un Bretanya’daki bir deniz üssünde, nükleer denizaltı Le Téméraire önünde yaptığı 45 dakikalık konuşma, uzmanlara göre son 30 yılda Fransız nükleer caydırıcılık politikasındaki en önemli güncelleme niteliğini taşıyor. Stratejik Araştırmalar Vakfı’nda görev yapan güvenlik uzmanı Bruno Tertrais, konuşmanın Fransa’nın yeni “ileri caydırıcılık” doktrinini ortaya koyduğunu söyledi.
Macron, Fransa’nın nükleer başlık sayısını artıracağını ve bu alanda Avrupa’daki müttefiklerle daha fazla iş birliği yapılacağını açıkladı. Buna göre Almanya, Polonya, Hollanda, Belçika, Yunanistan, İsveç ve Danimarka gibi ülkeler Fransa’nın hava yoluyla fırlatılan nükleer kapasitesine yönelik tatbikatlara katılabilecek. Fransız nükleer bombardıman uçaklarının bu ülkelerin hava üslerinde konuşlandırılması da gündeme gelebilir. Macron ayrıca Fransa’nın nükleer cephaneliğine ilişkin rakamları kamuoyuna açıklamayı bırakacağını söyledi.
Fransa’nın caydırıcılık stratejisi, Avrupa kıtasının derinliklerini kapsayacak
Macron konuşmasında dünyadaki güvenlik ortamının hızla değiştiğini vurgulayarak özellikle Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, Rusya’dan gelen tehditler, Çin’in yükselen askeri gücü ve ABD’nin savunma önceliklerinde yaşanan değişimlere dikkat çekti. Ayrıca Orta Doğu’daki savaşın da küresel güvenlik ortamını daha sert ve öngörülemez hale getirdiğini söyledi. Macron’a göre Fransa’nın caydırıcılık stratejisi artık “Avrupa kıtasının derinliklerini kapsayacak” şekilde yeniden düşünülmeli.
NATO 'tamamlayıcı' olarak tanımlandı
Bununla birlikte Macron, Fransa’nın geleneksel nükleer doktrinini koruyarak nükleer silah kullanımına ilişkin nihai kararın yalnızca cumhurbaşkanına ait olduğunu vurguladı ve müttefiklere doğrudan güvenlik garantisi verilmesi fikrini reddetti. Uluslararası Barış için Carnegie Vakfı’nda nükleer politika programında çalışan uzman Ankit Panda konuşmayı “dikkat çekici” olarak değerlendirirken, Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü’nden araştırmacı Darya Dolzikova bazı Avrupa müttefiklerinin Fransa’nın operasyonel bağımsızlıktan taviz vermemesinden memnun olmayabileceğini söyledi.
Macron ise yeni doktrinin Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) stratejisiyle “tamamlayıcı” olduğunu savundu. Uzmanlara göre bu yaklaşım, geçen yıl Fransa ile Birleşik Krallık arasında imzalanan Northwood Bildirgesi ile başlayan nükleer iş birliği çerçevesini nükleer silaha sahip olmayan Avrupa ülkelerine doğru genişletmeyi hedefliyor.
Konuşma Fransa’da sınırlı bir iç siyasi eleştiriyle karşılandı. Aşırı sağcı Ulusal Birlik partisinin önde gelen isimleri Marine Le Pen ve Jordan Bardella, Fransa’nın Avrupa’da stratejik bir güç rolü üstlenmesi gerektiğini belirtirken, nükleer silah kullanımına ilişkin nihai kararın Fransa’nın kontrolünde kalması gerektiğini vurguladı. Ancak önümüzdeki yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerini kim kazanırsa kazansın, Macron’un ortaya koyduğu bu yeni doktrinin sürdürülüp sürdürülmeyeceği belirsizliğini koruyor.
