İsrail medyasından Haaretz'in haberine göre Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) lideri Muhammed bin Zayed, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısından yaklaşık 10 gün önce Netanyahu ile 45 dakika süren bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
BAE lideri, görüşmede Hamas’ın dönemin lideri Yahya Sinvar’ın İsrail’e karşı büyük çaplı bir operasyon planladığı konusunda Netanyahu’yu uyardı.
Bin Zayed, böyle bir saldırının ciddi can kaybına yol açabileceği, bölgeyi istikrarsızlaştırabileceği ve İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki ilişkilerin temel taşlarından biri olan İbrahim Anlaşmaları’nı tehlikeye atabileceği yönündeki endişelerini dile getirdi.
Netanyahu’nun uyarıya verdiği yanıtın oldukça sakin olduğu ve tehdidi küçümsediği belirtildi.
Netanyahu’nun, Hamas’ın muhtemel bir eyleminin Gazze yerine Batı Şeria’da gerçekleşmesinin daha olası olduğunu söylediği, İsrail’in Gazze’de durumu kontrol altında tuttuğunu ve her türlü senaryoya hazır olduğunu belirttiği aktarıldı.
Haaretz, görüşmenin içeriği hakkında bilgi sahibi üç üst düzey yabancı yetkiliye dayandırdığı haberinde, bu kişilerin eylül ayının sonunda gerçekleşen 45 dakikalık telefon görüşmesinin içeriği konusunda bilgilendirildiğini belirtti.
Bunlardan birinin Muhammed bin Zayed’in görüşmeye doğrudan vakıf olan danışmanı olduğu ifade edildi.
Uyarının kaynağı doğrudan Sinvar’a dayanıyordu
Haaretz soruşturmasına göre Bin Zayed’in Hamas tehdidinden haberdar olmasının arkasında doğrudan Yahya Sinvar’ın mesajları bulunuyordu.
Sinvar, 2023 yılının ortalarında İsrail ile yürütülen esir takası müzakerelerinde ilerleme sağlanamamasından dolayı öfkeliydi. Hamas o dönemde Gazze’ye kendi iradeleriyle geçen bazı İsraillileri ve iki İsrail askerinin cesedini elinde tutuyordu.
Sinvar ayrıca, İsrail ile bir anlaşmaya varılmaması halinde ağır sonuçlar doğacağı konusunda üst düzey bir El Fetih yetkilisini defalarca uyarmıştı.
Habere göre Sinvar, görüşmelerden birinde El Fetih yetkilisine İsraillilere şu mesajı iletmesini söyledi:
“İlerleme sağlamazlarsa onlara büyük bir sürpriz hazırlıyorum. Bir deprem beklemelerini söyle.”
Sinvar başka bir görüşmede ise “çok büyük bir operasyon” hazırlığında olduğunu söyledi.
İsrail tarafıyla yakın ilişkileri bulunan El Fetih yetkilisi, bu konuşmaların ardından durumu Muhammed bin Zayed’in bir danışmanına aktardı.
‘Sinvar’ın bahsettiği operasyon tüm Orta Doğu’yu etkileyebilirdi’
Danışmana göre yetkili, Sinvar’ın sözünü ettiği operasyonun tüm Orta Doğu’yu etkileyebileceğini açıkça görüyordu fakat bilgiyi doğrudan İsrail iç istihbarat servisi Shin Bet’e (İsrail'in iç güvenlik gizli servisi) iletmekten korkuyordu.
Öte yandan, Shin Bet’i bilgilendirmemesi halinde İsraillilerin kendisini Sinvar ile işbirliği yapmakla suçlamasından daha da fazla endişe duyuyordu. Hayatının gerçekten tehlikede olduğuna inanıyordu.
Bu nedenle mesajı doğrudan Bin Zayed’e iletmeye karar verdi.
Haaretz’in aktardığına göre Bin Zayed ve danışmanı, Sinvar’ın sözlerini Hamas’ın bir savaş başlatmayı düşündüğünün işareti olarak değerlendirdi.
Gazze saldırısı olarak değerlendirilmedi
Habere göre El Fetih yetkilisi ile Bin Zayed’in danışmanı, eylül ayının ortalarında uyarıyı doğrudan İsrail’in Shin Bet teşkilatına da iletti.
İsrailli güvenlik yetkilileri sonraki günlerde söz konusu uyarıyı değerlendirmek üzere toplantılar yaptı. Ancak mesaj, Gazze’den gelecek büyük çaplı bir saldırının açık işareti olarak yorumlanmadı.
Bu değerlendirmeler sonucunda herhangi bir somut karar alınmadı.
Bin Zayed’in ise İsrail tarafındaki bu tepkisizliğin ardından endişesinin daha da arttığı ve Netanyahu ile doğrudan görüşmeye karar verdiği öne sürüldü.
Netanyahu’nun, BAE liderinin aktardığı tehdidi ciddiye almadığı iddia edildi.
Netanyahu uyarıyı güvenlik toplantılarında gündeme getirmedi
Haaretz’in haberine göre Netanyahu, Bin Zayed ile yaptığı görüşmenin ardından uyarıyı İsrail’in üst düzey güvenlik yetkililerine aktarmadı.
Eski Shin Bet Başkanı Ronen Bar ile eski İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi de Haaretz’e yaptıkları açıklamalarda, BAE liderinin Netanyahu’ya ilettiği uyarıdan kendilerine bilgi verilmediğini söyledi.
Netanyahu’nun daha sonraki güvenlik toplantılarında da Bin Zayed ile yaptığı görüşmeden söz etmediği belirtildi.
Haaretz’e konuşan üst düzey bir Shin Bet yetkilisi, uyarının bilinmesi halinde Sinvar’dan gelen önceki mesajın çok daha ciddi değerlendirilmiş olabileceğini söyledi.
Yetkili, bunun aynı zamanda Sinvar’ın eylül ayının başında gerilimi azaltmaya yönelik görüşmelerden neden aniden çekildiğinin anlaşılmasına yardımcı olabileceğini belirtti ve şöyle dedi:
“Belki de parçaları birleştirerek vardığımız sonuçtan tamamen farklı bir sonuca ulaşabilirdik.”
Yetkiliye göre böyle bir durumda İsrail’in istihbarat değerlendirmesinin tamamı değişebilir ve bu durum 7 Ekim öncesindeki gelişmeler üzerinde etkili olabilirdi.
1 Ekim’de suikast önerisi de Netanyahu’nun önündeydi
Times of Israel’in aktardığı Haaretz haberinde, 1 Ekim’de Shin Bet Başkanı Ronen Bar’ın Hamas’a karşı önleyici operasyon düzenlenmesini yeniden gündeme getirdiği de belirtiliyor.
Bar’ın önerileri arasında Hamas’ın üst düzey yöneticilerine yönelik suikastlar da bulunuyordu.
Netanyahu bu konuda herhangi bir karar vermedi. Yalnızca Shin Bet’in önerilerini sunması gerektiğini ve bunları değerlendireceğini söyledi.
Bu toplantıda da Netanyahu’nun Bin Zayed ile yaptığı görüşmeden bahsetmediği aktarıldı.
İddialar yeni bir kitapta da yer aldı
Haaretz soruşturmasının önemli dayanaklarından biri, gazeteciler Shlomi Eldar ve Ruth Yuval tarafından kaleme alınan “Kidnapped: 843 Days of Abandonment” adlı yeni kitap.
Kitabın, İsrail ve dünyanın farklı bölgelerindeki üst düzey yetkililer de dahil olmak üzere onlarca kişiyle yapılan görüşmelere dayandığı belirtildi.
Bin Zayed ile Netanyahu arasındaki görüşmenin içeriğine ilişkin bilgilerin eylül ayının sonunda üç üst düzey yabancı yetkiliye aktarıldığı ve bunlardan birinin BAE liderinin danışmanı olduğu ifade ediliyor.
Netanyahu’nun ofisinden sert yalanlama
Başbakanlık Ofisi ise Haaretz’e yaptığı açıklamada haberin temel iddiasını tamamen reddetti.
Ofis, “tamamen yalan” olarak nitelendirdiği haberde Netanyahu’nun söz konusu dönemde BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed ile konuşmadığını ve Bin Zayed’den herhangi bir uyarı almadığını savundu.
Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“Başbakan Netanyahu, söz konusu dönemde Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı ile görüşmedi ve kendisinden herhangi bir uyarı almadı.”
Kaynak: Gazete Oksijen
