İtalya'yı 1922 ve 1943 yılları arasında yöneten diktatör Benito Mussolini’nin, Nisan 1944’te Adolf Hitler ile yaptığı kritik görüşme öncesinde kaleme aldığı el yazısı talepler listesi, İtalya’da düzenlenmesi planlanan bir müzayede öncesinde polis tarafından ele geçirildi.
The Times'a göre belgede, Mussolini’nin Alman müdahalelerinden duyduğu rahatsızlık ve Hitler’e olan bağımlılığı açık biçimde görülüyor. İtalyan polisinin verdiği bilgiye göre, özel bir koleksiyoncunun elinde bulunan belge yurt dışına satılmadan önce tespit edilerek devlet arşivine kazandırıldı.
Mussolini, Hitler'den "itibar" talep etmiş
Mussolini, 22 Nisan 1944’te Avusturya’nın Salzburg kenti yakınlarındaki Klessheim Şatosu’nda Hitler’le bir araya gitmeden önce hazırladığı notlarda, Almanların İtalyan askerlerini Almanya’da eğitme ısrarının İtalya’nın “ulusal onurunu” zedeleyebileceğini yazdı.
Ayrıca Kuzey İtalya’nın bazı bölgelerinde Almanca kullanımının zorunlu tutulmasından duyduğu rahatsızlığı da dile getirdi. Listenin son maddesinde ise Hitler’den İtalya’daki “itibarını” yeniden kazanmasına yardımcı olmasını istedi.
Söz konusu notlar, Mussolini’nin 1943’te Sicilya’ya çıkan Müttefik kuvvetlerin ilerleyişi sırasında İtalya Kralı tarafından görevden alınmasından bir yıl sonra kaleme alındı. Almanlar tarafından kuzeye kaçırılan Mussolini, burada Nazi denetimindeki Italian Social Republic’in başına getirildi.
Kuzey İtalya’nın bir bölümünü yöneten bu yapı fiilen Alman askeri varlığına dayanıyordu. 1944’e gelindiğinde Mussolini’nin Hitler karşısında talepte bulunabilecek bir pozisyonu kalmamıştı.
Piyemonte ve Valle d’Aosta bölge arşivinin başındaki Deneb Teresa Cesana, belgenin Mussolini açısından “karanlık bir dönemin tanıklığı” olduğunu belirtti. Belgeyi satışa çıkarmak isteyen kişinin ihracat izni başvurusu sırasında el yazısının fark edildiği ve Carabinieri’ye haber verildiği aktarıldı.
Arşivler 1945’te dağıldı
Carabinieri yetkilileri, yazının adli uzmanlarca doğrulandığını bildirdi. Belgenin, 1945’te savaşın sonunda Italian Social Republic arşivlerinin kaos içinde dağılması sırasında kaybolan evraklardan biri olabileceği değerlendiriliyor.
Manchester Üniversitesi’nden tarihçi Christian Goeschel, belgenin Hitler’in Mussolini’ye güvenmediğini gösterdiğini söyledi. Goeschel’e göre Hitler, Mussolini’yi “siyasi olarak etkisizleşmiş” bir lider olarak görüyordu ve Alman yetkililer arasında İtalyan Sosyal Cumhuriyeti’yle iş birliği yapma ya da doğrudan işgal etme konusunda görüş ayrılıkları bulunuyordu.
Tarihçi Giovanni Fasanella ise belgenin bir kopyasının Londra’daki The National Archives arşivlerinde bulunabileceğini öne sürdü. Fasanella, İngiliz ve Amerikan yetkililerin 1945’te birçok İtalyan arşiv belgesini fotoğrafladığını, bu nedenle listenin daha önce kayıt altına alınmış olabileceğini ifade etti.
Ele geçirilen beş sayfalık, “M” harfiyle imzalanmış notlar, II. Dünya Savaşı’nın son evresinde Mussolini-Hitler ilişkilerindeki güç dengesizliğini somut bir belgeyle ortaya koyuyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
