Lockheed Martin, yapay zeka (AI) ile güçlendirilmiş yeni bir Muharebe Tanımlama (Combat ID) kabiliyetini F-35 Lightning II üzerinde test ettiğini açıkladı. Bu test, F-35 sistemlerine ilk kez bağımsız bir Combat ID üretip bunu uçuş sırasında pilota sunabilen bir yapay zeka modelinin entegre edilmesi açısından önem taşıyor.
Söz konusu proje kapsamında test uçuşu Nevada’daki Nellis Air Force Base’de gerçekleştirildi. Uçuşun, üssün yakınındaki Nevada Test and Training Range sahasında icra edilmiş olabileceği ifade edildi.
The Aviationist'in haberine göre şirket, kendi bünyesinde geliştirilen ve eğitilen AI/makine öğrenmesi modelinin, “sinyaller arasındaki kimlik belirsizliklerini gidererek durumsal farkındalığı artırdığını ve pilotun karar verme süresini azalttığını” bildirdi.
Dakikalar içinde yeniden eğitilebiliyor
Yeni sistemde, Combat ID sonrasında tespit edilen yeni yayıcılar otomatik bir araç tarafından etiketleniyor. Bu sayede yapay zeka modeli, yeni sinyal yayıcı sınıfını dakikalar içinde öğrenebilecek şekilde yeniden eğitilebiliyor. Güncellenen model, bir sonraki uçuş öncesinde uçağa yüklenerek görev döngüsü tamamlanıyor.
Askeri terminolojide “emitter” terimi; radarlar, haberleşme sistemleri ve hava savunma unsurları gibi radyo frekansı yayan sistemleri ifade ediyor. F-35’in sensörleri ve savunma sistemine bağlı antenleri bu sinyalleri tespit edebiliyor.
Şirket, sistemin özellikle tehdit veri tabanında henüz yer almayan unsurların hızlı şekilde tanımlanmasına yardımcı olabileceğini belirtti.
“6’ncı nesil teknoloji, 5’inci nesil platformda”
F-35 Muharebe Sistemlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Jake Wertz, testle ilgili yaptığı açıklamada, “Bu, 6’ncı nesil teknolojinin 5’inci nesil bir platforma entegre edilmesinin gösterimidir” ifadelerini kullandı.
Wertz, yapay zeka modelinin yerde yeniden programlanarak bir sonraki görev için hazır hale getirilebilmesinin, hızla değişen tehdit ortamında taktik üstünlüğün korunması açısından kritik önemde olduğunu vurguladı.
Lockheed Martin’in paylaştığı bilgiler sınırlı olmakla birlikte, yeni kabiliyetin F-35’e yönelik devam eden modernizasyon paketlerinin bir parçası olup olmadığı netlik kazanmadı. Bu bağlamda kullanılan ifadeler, sistemin şirket içinde geliştirildiğine ve ABD Hava Kuvvetleri’nin teknoloji olgunluğunu değerlendirmek amacıyla test sürecine destek verdiğine işaret ediyor.
Testin Nellis’te yapılmasının bilinçli bir tercih olduğu değerlendiriliyor. NTTR sahasında, farklı hava savunma sistemlerini taklit edebilen tehdit yayıcı sistemler ve gerçek unsurlar bulunuyor. Bu da yeni kabiliyetin yoğun ve karmaşık tehdit ortamında denenmesine imkan tanıyor.
F-35’in ana görevlerinden biri: SEAD/DEAD
F-35 Lightning II’nin temel görev setlerinden biri, düşman hava savunma sistemlerinin baskılanması veya imhası (SEAD/DEAD) olarak biliniyor. Bu görevlerde uçak; düşük görünürlük (stealth) özellikleri, radar ve sensör füzyonu ile yüzeyden havaya tehditleri tespit edip etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
