Çin, Devlet Başkanı Şi Cinping’in Washington temaslarının ardından ABD’ye iki yeni dev panda gönderdi. Le Monde'a göre Ping Ping ve Fu Shuang isimli altı yaşındaki pandalar, pazar günü Çengdu’dan kalkan kargo uçağıyla yola çıktı.
Özel hazırlanan Boeing 777 tipi uçak, 15 saatlik uçuşun ardından Georgia eyaletindeki Atlanta Hayvanat Bahçesi’ne ulaşacak.
Her ikisi de 2020 doğumlu olan pandalardan erkek Ping Ping 6 yaşında. Dişi Fu Shuang ise gelecek ay 6 yaşına girecek. Hayvanat bahçelerinde yaşayan dev pandaların yaşam süresi genellikle yaklaşık 30 yıla ulaşıyor.
Atlanta Hayvanat Bahçesi de pandaların gelişi öncesinde tesislerini yeniledi ve hayvanlarla ilgilenecek özel bir bakım ekibi oluşturdu. Pandaların temel besin kaynağı olan bambunun uzun vadeli tedariki için de hazırlık yapıldı. Chengdu'ya benzer bir iklime sahip Atlanta'da bambu yerel olarak yetiştiriliyor. İki hayvan ilişkilerde bir sorun olmazsa 10 yıl ABD’de yaşayacak.
Şi, 23-25 Eylül’deki Washington ziyaretinde, pandaların birkaç gün içinde yeni yuvaları Atlanta’ya gideceğini ve Amerikan halkıyla buluşacağını duyurmuştu. Pandaların ABD’ye gönderilmesini ‘iyi haber’ olarak nitelendiren Şi, bunun Çinliler ile Amerikalılar arasındaki dostluğun bir göstergesi olduğunu söyledi.
ABD'deki Çin pandalarının bakım koşulları, 2023'te Memphis Hayvanat Bahçesi'nde yaşayan Ya Ya'nın sağlık durumu ve Le Le'nin ölümü üzerine tartışma konusu olmuştu. Le Le'nin 24 yaşında beklenmedik şekilde ölmesi ve Ya Ya'nın zayıf, tüyleri yer yer dökülmüş halde görüntülenmesi, özellikle Çin'de pandalara kötü bakıldığı yönünde yoğun tepkilere yol açmıştı. Atlanta Hayvanat Bahçesi’nde yaşayan son pandalar 2024’te Çin’e iade edilmişti. Panda ödünç verme programı, Pekin ile Washington arasındaki gerilim nedeniyle bir dönem askıya alınmıştı.
Panda diplomasisi
Çin'in dev pandaları diğer ülkelerle ilişkilerini geliştirmek ve uluslararası kamuoyunda olumlu bir imaj oluşturmak amacıyla kullanmasına 'Panda diplomasisi' adı veriliyor. Pekin yönetimi, ekonomik ve siyasi bağlarını güçlendirmek istediği ülkelere belirli sürelerle panda tahsis ederek bu hayvanları bir yumuşak güç ve diplomasi aracına dönüştürüyor.
Tarihsel dönemeç: 1972 Nixon ziyareti
BBC'ye göre modern panda diplomasisinin en önemli dönüm noktalarından biri, ABD Başkanı Richard Nixon'ın 1972'de Çin'e yaptığı tarihi ziyaret oldu. Ziyaretin ardından Çin Başbakanı Çu Enlay, ABD'ye Ling-Ling ve Hsing-Hsing adlı iki panda hediye etti. Aynı yıl Washington'a getirilen pandalar, Soğuk Savaş'ın ortasında Çin ile ABD arasındaki yakınlaşmanın sembollerinden biri haline geldi.
Pekin yönetimi ilerleyen yıllarda Japonya, Fransa, İngiltere ve Almanya gibi ülkelere de benzer şekilde pandalar gönderdi.
Hediye modelinden kiralamaya geçiş
Reuters'a göre Çin, 1984 yılına kadar pandaları doğrudan hediye olarak veriyordu. Pandaların soyu tükenme tehlikesi altına girince bu uygulama durduruldu.1994 yılından itibaren uzun vadeli kiralama ve ortak araştırma modeline geçildi. Yabancı hayvanat bahçeleri pandalar için yıllık yaklaşık 1 milyon dolar kira ödemeye başladı. Bu sözleşmeler katı kurallar içeriyor ve bu kuralar pandaların, yurtdışında doğacak tüm yavruların mülkiyetini de Çin devletine bağlıyor.
Gönderilen pandaların akıbeti
Yurt dışına gönderilen pandalar, sözleşme süreleri sona erdiğinde Çin'e dönmek zorunda. Koruma ve üreme programları kapsamında başka ülkelerde dünyaya gelen yavrular da genellikle iki ila dört yaşına ulaştıklarında Çin'e gönderiliyor. Panda diplomasisinin en bilinen örneklerinden Ling-Ling 1992'de, Hsing-Hsing ise 1999'da Washington'da hayatını kaybetti. Son yıllarda da sözleşme süreleri dolan veya yaşlanan çok sayıda panda Çin'e geri döndü.
Ancak pandalar yalnızca diplomatik yakınlaşmanın değil, zaman zaman siyasi gerilimlerin de sembolü olabiliyor. Pekin yönetimi, Tayvan konusunda Japonya ile yaşanan gerilimin ardından bu yılın başında Japonya'daki iki pandayı geri çekerek diplomatik tepkisini somut bir adıma dönüştürmüştü.
Kaynak: Gazete Oksijen
