ABD Başkanı Donald Trump geçtiğimiz yıl göreve gelmesiyle birlikte sık sık NATO'dan çıkma isteğinini sinyallerini verdi. Bu sinyaller İran'a yönelik başlatılan savaşla iyice artmaya başladı. Trump NATO ülkeleri ABD'ye destek vermediği için NATO'dan çıkmanın yanı sıra 'cezalandırmayı' bile düşündüğü ifade ediliyor.
Dahası, Trump kendi sosyal medya platformu olan Truth Social üzerinden de sık sık müttefiklerine rest çekti. ABD Başkanı özellikle İspanya ve İngiltere'yi hedef aldı.
Bu bağlamda Ukrayna lideri Zelenski The Rest Is Politics podcastinde gündeme dair açıklamalarda bulundu.
Zelenski'nin değerlendirmesi şöyle:
- Eğer Amerika Birleşik Devletleri gerçekten NATO’dan çekilmeyi düşünüyorsa, o zaman Avrupa’nın güvenliği yalnızca Avrupa Birliği’ne dayanacaktır. Ancak mevcut haliyle değil. Bence AB, daha fazla ülkeye ihtiyaç duyduğu bir durumda.
- Birleşik Krallık, Ukrayna, Türkiye ve Norveç. Bunlar Avrupa’nın parçası olan dört güçlü ülke. Birleşik Krallık, Ukrayna ve Türkiye bir araya geldiğinde, Rusya’nın ordusundan daha güçlü ordulara sahipler. Ukrayna ve Türkiye olmadan Avrupa, Rusya ile boy ölçüşemez.
'Türkiye ile ilgili endişeler var'
- Bu dört ülkenin katılımıyla denizlerin kontrolünü ele geçirebilir, gökyüzünü güvence altına alabilir ve en büyük kara kuvvetlerine sahip olabilirsiniz.
- Bu bir saldırı meselesi değil; çünkü Rusya 2030 yılına kadar 2,5 milyon kişilik bir ordu kurma kararı almışken, Avrupa güvenliğini ve bağımsızlığını nasıl koruyacağını düşünmek zorundadır.
- Birleşik Krallık bir zamanlar AB üyesiydi. Konu Türkiye olduğunda tarımla ilgili endişeler var. Ancak gerçekten harika bir ekonominiz varsa tüm bunları yönetebilirsiniz. Yine de önce güvenlik gelir, ekonomi sonra. Tersine değil."
Rusya'ya yönelik açıklamalar
- Amerikalı ortaklarımıza, Putin’in barış isteyip istemediğini şu soruların cevaplarını arayarak anlayabileceklerini söyledim:
- Birincisi; toprak konusunu görüşmek üzere liderler düzeyinde bir toplantı organize etmeyi teklif edin. Putin bunu reddetti.
- İkincisi; eğer ateşkes sağlandıktan sonra saldırganlığını sürdürmek istemiyorsa, temas hattı boyunca Amerikan ve Avrupalı askerlerin konuşlandırılmasını önerin. Putin’in buna yanıtı, 'Hayır, hiçbir türden yabancı asker olamaz' oldu. Neden? Bu durum sadece tek bir anlama gelebilir: İlerlemeye devam etmek istiyor."
'Neden Donbas'ı istediğini anlıyoruz'
- Üçüncüsü; Putin'in elinde yaklaşık 17 milyon kilometrekarelik toprak var. Buna rağmen Amerikalılara, 'Bakın, sorun ne ki? Sadece 6.000 kilometrekarelik bir mesele' diyor. Milyonlarca kilometrekare toprağı olan, bunun %70’i az gelişmiş ve düzgün altyapısı bulunmayan birinin, neden hala daha fazlasını istediğini hayal edebiliyor musunuz? Gerçekten tüm ihtiyacının fazladan 5.800 kilometrekare olduğuna inanıyor muyuz?
- Bu onun asıl hedefi değil. Donbas, Ukrayna için stratejik bir mevki. Bölgedeki sanayi şehirlerimizi bir kez ele geçirdiğinde, önünde sadece açık araziler ve bölge başkentlerimize giden doğrudan yollar kalacak. Demek istediğim şu; biz onun Donbas’ı neden istediğini çok iyi anlıyoruz."
Ateşkese dair değerlendirme
- "Ruslar biliyor, eğer Donbas’tan çekilirsek bu milletimizi böler. Pek çok insan buna karşı çıkacaktır. Ukrayna’nın birliği bozulursa, Putin Ukrayna’yı çok hızlı bir şekilde işgal etmek için yeni bir 'blitzkrieg' (yıldırım savaşı) ile çıkagelir.
- Bunu yapmasa bile, oluşacak sessizliği daha fazla insanı askere almak, onları eğitmek, savunma sanayi altyapısını güçlendirmek ve yaptırımları kaldırtmak için kullanacaktır. Dolayısıyla, 'kim nerede kaldıysa orada dursun' formatındaki bir ateşkes sadece bizim arzumuz değil, ortaklarımızın da çıkarınadır."
'Donbas'ın alınması için 1 milyon askerin ölmesi gerek'
- "Bence Putin, Ukrayna’yı tamamen işgal edemeyeceğinin artık farkında. Sadece bazen ortaklarımıza, aslında gerçekten düşündüğü şey olmayan yanıltıcı mesajlar gönderiyor.
- Savaş alanında muazzam kayıplar veriyor ve elinde yeterince iyi eğitimli asker yok. Bu yüzden, kendisine zafer gibi görünecek bir 'çıkış yolu' bulmaya çalışıyor. Bizi Donbas’tan diplomasi yoluyla, yani Amerika Birleşik Devletleri ile yürüttüğü diyalog üzerinden çıkarmaya çalışmasının sebebi de tam olarak bu.
- Çünkü Donbas’ı askeri güçle tamamen işgal etmek için operasyonun kaç yıl süreceğine bağlı olarak 300 bin ile 1 milyon arasında askeri feda etmesi gerekecek. Bu, Putin gibi biri için bile ödenmesi gereken devasa ve göze alınması zor bir bedel."
