Küresel enerji piyasalarında haftaya İran gerilimi damga vurdu. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran tarafından Pakistan aracılığıyla iletildiği belirtilen barış önerisine sert yanıt vermesi, bölgede diplomatik çözüm beklentilerini zayıflattı.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran’ın yanıtını okuduğunu belirterek, “Beğenmedim, tamamen kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Söz konusu yanıtta, İran’ın nükleer programına ilişkin somut ve bağlayıcı taahhütlerin yer almadığı bildirildi.
Petrol fiyatlarında sert yükseliş
Trump’ın açıklamasının ardından Asya piyasalarının açılışında petrol fiyatlarında hızlı bir yükseliş yaşandı.
Haziran vadeli Batı Teksas türü ham petrol yüzde 4,63 artışla varil başına 99,84 dolara yükselirken, Brent petrol yüzde 4,2 değer kazanarak 105,53 dolara ulaştı.
Piyasalarda yükselişin ana nedeni, diplomatik sürecin sekteye uğrayabileceği ve bölgede arz güvenliğine ilişkin risklerin yeniden artabileceği beklentisi oldu.
Hürmüz Boğazı yeniden gündemde
Analistler, ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanması halinde küresel petrol sevkiyatının kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’nın yeniden risk merkezi haline gelebileceğine dikkat çekiyor.
Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazda yaşanabilecek herhangi bir aksama, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskının güçlenmesine neden olabilir.
Son dönemde İran’ın ticari gemilere, ABD Donanması unsurlarına ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediği; ABD’nin ise İran’a ait bazı sürat botlarını hedef aldığı aktarılmıştı.
'Kırılgan ateşkes zarar gördü'
Commerzbank analistleri yayımladıkları değerlendirmede, ABD ile İran arasındaki kırılgan ateşkes ortamının Trump’ın açıklamalarıyla yeniden baskı altına girdiğini belirtti.
Analistler, “Trump diplomatik geri bildirimi sert şekilde değerlendirdi. Bu gelişme geçen hafta oluşan iyimserliğin bir bölümünü tersine çevirdi” değerlendirmesinde bulundu.
Asya piyasalarında yön arayışı
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişe karşın Asya borsalarında karışık bir seyir izlendi.
Japonya’da Nikkei 225 endeksi güne yükselişle başlamasına rağmen daha sonra yön değiştirerek yüzde 0,17 geriledi. Güney Kore Kospi endeksi yüzde 4,4 yükselirken, Avustralya ASX 200 endeksi yüzde 1 düşüş kaydetti.
Çin’de CSI 300 endeksi yüzde 1,4, Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,94 artış gösterdi. Hong Kong Hang Seng endeksi ise yüzde 0,25 geriledi.
Kaynak: Gazete Oksijen
