Katie Rogers and Tyler Pager/ New York Times
ABD Başkanı Donald Trump, yardımcıları ve müttefikleriyle son zamanlarda yaptığı görüşmelerde sık sık başkan yardımcısı hakkında bir soruyla araya giriyor: JD Vance sonuna kadar gidebilecek niteliklere sahip mi?
Genellikle kendi sorusunu kendisi cevaplıyor: Pek emin değil.
Bu durum, Trump'ın Vance'i geri plan attığı anlamına gelmiyor, onu büyük kararlara dahil ediyor, kendisine 2028 için zemin hazırlayacak yüksek profilli fırsatlar sunuyor ve 41 yaşındaki başkan yardımcısının kendi adına partizan bir savaş yürütmesine güveniyor.
Geçtiğimiz hafta yapılan bir Kabine toplantısında Trump, çoğunlukla Demokratların kontrolündeki eyaletlerdeki yolsuzlukları ortaya çıkarmak için çalışan Vance'i, mafya çökerten federal ajan Eliot Ness'e benzetti.
Trump uzun süredir en yakın yardımcıları üzerinde adeta canlı odak grupları yürütüyor ve kendi hakimiyetini ilan etmenin bir yolu olarak onlara iğneleyici sözler söylemekten ve dengelerini bozmaktan hoşlanıyor gibi görünüyor.
Trump'ın yakın çevresindeki birkaç kişi, onun performansları ve gelecekleri hakkında yarı-kamusal nitelikteki sorgulamalarına maruz kaldı.
Konu Vance olduğunda, riskler daha yüksek. Cumhuriyetçi adaylığın doğal öncüsü ve başkanın siyasi hareketinin müstakbel varisi olarak Vance'in geleceği, büyük ölçüde Trump'tan alacağı desteğin coşkusuna bağlı.
Trump'ın Vance görüşü: Ben olmadan kazanamaz
Trump'ın, insanlara Vance'i mi yoksa Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yu mu tercih ettiklerini sormak üzere düzenli olarak yaptığı bu anketler, Cumhuriyetçi Parti'deki gücün gelecek nesle nasıl geçebileceğine dair en yakından takip edilen ilk göstergelerden biri haline geldi.
Trump bu anketleri özel görüşmelerinde yaparken, genellikle Vance'in performansını kendi başarılarıyla kıyaslıyor. Birkaç müttefikine, Vance'in kendi yardımı olmadan asla zorlu bir yarışı kazanamadığını söyledi.
(Trump'ın desteği, Vance'in Ohio Senato koltuğu için başa baş geçen bir yarışta ipi göğüslemesini sağlamıştı.) Vance'in başkan yardımcısı olarak çıktığı tatillerin sayısını gündeme getirdi.
(Trump genellikle tatil yapmaz.)
Vance'in İran ile bir savaş başlatılmasına yönelik ilk baştaki muhalefetinden defalarca bahsetti ve bunu Vance'in önünde yaptı. (Ona, "Ben senden daha barışçıl biriyim, ama bunu yapmak zorundaydım" dedi.)
Trump ayrıca, savaşı sona erdirmekte başarısız olan Pakistan'daki bir müzakere oturumuna Vance liderliğindeki bir heyet gönderme kararını da sorguladı.
Başkanlığın dış görünüşüne her zaman son derece duyarlı olan Trump, Vance'in bu role uygun görünmeyebileceği anlara odaklandı.
Geçtiğimiz aylarda Vance'in, Beyaz Saray Güney Bahçesi'nde Ohio Eyaleti'nin ulusal futbol şampiyonluğu kupasını elinden düşürdüğü anı defalarca gündeme getirdi. (Trump, o kişinin kendisi olmamasından memnun olduğunu söyledi.)
Trump ile Vance arasındaki ilişkiye dair bu aktarım, ikisi arasındaki dinamiğe doğrudan aşina olan kişiler ile yapılan röportajlara dayanıyor. Bu kişilerden bazılarına, Trump'ın düşünceleri hakkında konuşabilmeleri için isimlerinin gizli kalması hakkı tanındı.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung yaptığı açıklamada, "Başkan Yardımcısı Vance, başkanın 'Önce Amerika' gündeminin uygulanmasına yardımcı olma konusunda olağanüstü bir iş çıkardı" dedi ve ekledi:
"Tarihte hiçbir başkan yardımcısı bu kadar yetkilendirilmemiştir ve bu durum ikisi arasındaki güçlü güvenin ve ilişkinin bir yansımasıdır. Bilinmeyen ve isimsiz kaynaklardan gelen, hikayeler uyduran her türlü yalan medya anlatısı, açıkça gerçeğe dair hiçbir bilgiye sahip değildir."
Bütün bu gelişmelerin yanı sıra Vance, Trump'ın en çok değer verdiği tek özelliği sergiledi; Sadakat.
Çatışmayı yöneten başkanı desteklemek amacıyla savaşa yönelik şüphelerini bir kenara koyan Vance Trump'ın eleştirmenlerine, hatta Papa 14. Leo'ya karşı koruyucu kalkan rolü üstlendi.
Vance, Trump'ın MAGA tabanı arasında popüler bir figür olmaya devam ediyor. Trump'ın uzun süredir anketörlüğünü yapan Tony Fabrizio, başkanın 2024'te Vance'i başkan yardımcısı adayı olarak seçtiğini çünkü onun bu seçmenlere hitap ettiğini söyledi.
Bir röportajda Fabrizio, başkanın Vance'i "her gün dışarı çıkıp başkanın istediği şeyler için savaşacak bir MAGA savaşçısı" olarak gördüğünü belirtti.
Fabrizio şunları ekledi:
"Bunu biliyordu ve tam olarak aldığı şey de bu oldu"
JD Vance'i kim seviyor?
Buna rağmen Trump; ayakkabılarını eleştirmekten lafa karışma huyuna kadar, hem siyasi duruşu hem de kişisel tarzı üzerinden Vance’e laf atmaya devam etti.
Hatta kasım ayında başkan, Vance’in neden Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in altındaki yetkililer gibi daha itaatkar davranmadığını açık açık sorguladı.
Cumhuriyetçi senatörler için verilen bir kahvaltı sırasında Trump, Vance'e "Neden böyle davranmıyorsun?" diye sordu. "JD böyle davranmıyor! JD lafa karışıyor! En azından birkaç günlüğüne bundan istiyorum. Tamam mı JD?"
Trump'ın yakın çevresi ne diyor?
Başkanın yakınındaki kişiler, Vance'in Trump'ın gözünde iyi bir konumda olduğunu söylüyor.
Trump'ın en büyük oğlu Donald Trump Jr., sözcüsü aracılığıyla ilettiği bir açıklamada "Babam her zaman JD'nin ne kadar dişli biri olduğunu ve tıpkı bu uydurma haberde olduğu gibi yalan haberleri nasıl darmadağın ettiğini söyler. Röportajlar, mitingler, podcast'ler... JD her yerde boy gösterip ağırlığını koyuyor; babamın asıl önemsediği şey de bu." sözlerini kullandı.
2028 adaylığını kazanmak için Vance, Trump ile arasını iyi tutmalı ve başkanın imajına göre şekillenmiş fakat onun seçimleriyle bölünmüş bir Cumhuriyetçi Parti'ye güven vermeli. Şimdiye kadar, çoğu başkan yardımcısı gibi Vance de başkanla olan ilişkisine öncelik verdi.
Vance İran'la savaşa dair kendi şüpheleri olmasına rağmen, Trump’ın bu çatışmayı başlatma kararını sadakatle savundu.
Üstelik yönetimin "siyasi zulüm" olarak nitelendirdiği durumların kurbanlarına tazminat ödemek amacıyla kurulan 1,8 milyar dolarlık o tartışmalı fonu da destekledi.
Trump’ın son dönemde kendisine karşı çıkan Cumhuriyetçi milletvekillerine yönelik intikam hamleleriyle birleşen bu fon kararı, parti içinde adeta bir kazan kaldırılmasına yol açtı.
Trump'a sadakati ve siyasetin gerçek yüzü
Siyasi yükselişi kısmen ABD'nin yurt dışındaki aşırı müdahalelerini eleştirmesine dayanan Vance için, İran'daki savaş onu Trump'a olan sadakati ile siyasi tabanının büyük bir kısmının savaş karşıtı duyguları arasında bir denge kurmak zorunda bıraktı.
Vance, Trump'ın politikalarını desteklemek için çalışırken, başkan da başkan yardımcısının geleceğini düşündü.
Geçtiğimiz yaz Trump, Vance'in "büyük olasılıkla" kendisinin siyasi varisi olduğunu söylemişti. Ağustos ayında gazetecilere verdiği demeçte Trump "Yiğidi öldür hakkını yeme, o başkan yardımcısı" demiş ve Rubio'nun da nihayetinde bir başkanlık biletine eklenebileceğini düşündüğünü ancak "bunu konuşmak için açıkçası henüz çok erken" olduğunu eklemişti.
O röportajdan bu yana Trump, Rubio'yu övdü ve yakın çevresindeki insanlara Rubio'nun yaptığı işten ne kadar etkilendiğini anlattı.
Bir ulusal güvenlik danışmanı için tipik olduğu üzere, Rubio Trump ile Vance'den daha fazla zaman geçiriyor. Rubio, Air Force One uçağında Trump ile sık sık seyahat ediyor ve Florida'da geçirdikleri hafta sonlarında bağ kurdular. Vance, başkan yardımcısı olmanın doğası gereği Trump ile aynı uçakta seyahat etmiyor.
Mayıs ayı başlarında bir akşam yemeğinde Trump, konuklarına kimin daha iyi bir seçim olacağını sordu:
"JD Vance'i kim seviyor?" "Marco Rubio'yu kim seviyor?" İki adamı da desteklemediğini açıkça belirtti.
Mayıs ayında Oval Ofis'te Fortune dergisine verdiği bir röportajda başkana, mirasını sürdürmek için en iyi konumda kimin olduğu sorusu tekrar soruldu.
Trump "Bunu her kim alırsa çok önemli olacak ve eğer yanlış kişiyi alırsanız: felaket olabilir" dedi.
Bu röportaj sırasında Trump cevap verirken Vance odanın arkasından izliyordu.
'Eli boş döndü'
Vance, Trump ve Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. dışında ABD siyasetindeki en tanınan figürlerden biri konumunda. Başkan yardımcısı olarak avantajlarından biri, bağışçılara doğrudan erişimi olan Cumhuriyetçi Ulusal Komite'nin finansman başkanı olarak görev yapması.
Trump ve Vance'in müttefikleri, başkan yardımcısının hala Trump'ın halefi olmak için en iyi konumda olduğunu söylüyor. İran'daki savaşın maliyeti konusundaki yaygın endişelere rağmen, Trump Cumhuriyetçi seçmenler arasında popülerliğini koruyor.
Mayıs sonlarında yayınlanan bir Quinnipiac anketine göre, Cumhuriyetçi seçmenlerin yaklaşık %73'ü Trump'ın yaptığı işi hala geniş ölçüde onaylıyor. Pew tarafından Şubat ayında yayınlanan bir ankete göre, Cumhuriyetçi seçmenlerin %75'i Vance'e olumlu bakıyor.
Öte yandan ne Rubio ne de Vance her ikisi de genel olarak popüler değil. Trump'ın genel onay oranı ikinci döneminin en düşük seviyesine geriledi.
Son zamanlarda Vance, muhafazakarlar arasında İran'daki savaşa verdiği destek ve Trump'ın, savaşa karşı sesini yükselttiği için Leo'ya yönelik saldırılarına dahil olduğu için eleştirilerle karşı karşıya kaldı. 2019 yılında 35 yaşında Katolikliğe geçen Vance, dünyadaki 1,4 milyar Katoliğin liderine sadece dinle ilgilenmesini tavsiye etti.
Vance'in müttefikleri, onun diplomatik misyonlarla dünyayı gezerek ve Trump'ın iç gündemini desteklemek için ülkeyi baştan başa kat ederek Trump'a en çok yardımcı olacak işi yaptığını söylüyorlar. Siyasi kazanımlar elde etmek konusunda endişelenmediğini belirtiyorlar.
Orban desteği ve iç siyaset
Uluslararası arenada Vance, aşırı sağcı ve Trump'ın müttefiki olan Viktor Orban için kampanya yürüttü.
Orban daha sonra Macaristan başbakanı olarak yeniden seçilme yarışını kaybetti. Trump'ın danışmanları onun bu sonucu beklediğini ancak başkanın, siyasi bir parya olarak geçirdiği yıllarda yanında duran bir müttefike yardım etmek istediğini söylüyor.
Vance’in iç siyasetteki gücü ve ağırlığı, geçen yaz büyük bir sınavdan geçti. Beyaz Saray siyasi koordinasyon merkezi, Vance’ten Indiana Eyalet Meclisi’ni ziyaret ederek buradaki Cumhuriyetçileri eyaletin seçim haritalarını yeniden çizme yönünde ikna etmesini istedi.
Günün sonunda milletvekilleri haritaları değiştirmeyi reddetti. Bu hamlenin ardından Trump, kendi isteklerine karşı gelen vekilleri koltuklarından etmek için çoğunlukla başarıyla sonuçlanan bir siyasi tasfiye kampanyası başlattı.
Yetkililer, Trump'ın saldırılarının Cumhuriyetçi Parti'ye uzun vadeli zarar verdiğine ve başkanlığa aday olmaya karar vermesi halinde Vance'in önünde tehlikeli bir yol olduğuna inanıyor.
Güneydoğu Indiana'dan seçim bölgelerinin yeniden düzenlenmesine karşı oy kullanan dokuz dönemlik Cumhuriyetçi eyalet milletvekili Ed Clere, Vance hakkında, "Macaristan'da eli boş döndüğü gibi Indiana'da da eli boş döndü" dedi.
Görev süresi bittiğinde Indiana, New Albany belediye başkanlığı için bağımsız olarak yarışacağını söyleyen Clere, Vance'in bölge sınırlarını yeniden düzenleme savaşına dahil olmasının "Trump'ın MAGA meşalesini Vance'e ya da başka birine devredebileceğini düşünen herkes için bir uyarı işareti olması gerektiğini" sözlerine ekledi.
Trump'ın üst düzey siyasi danışmanlarından James Blair, Vance'in hiçbir sonuç alamayacak olsa bile Indiana Cumhuriyetçilerini ikna etmeye çalışmaya istekli olduğunu söyledi.
Blair konuyla ilgili şu ifadelere yer verdi:
"Vance Indiana'daki mücadeleyi üstlenmeye istekliydi çünkü zorlu bir mücadele olsa bile yapılması gerekeni yapmaktan korkmuyor. Başkan yardımcısı en zorlu görevlerden bazılarını üstleniyor ve iş bitene kadar bunun üzerinde çalışmaya devam ediyor"
© 2026 The New York Times Company
Kaynak: Gazete Oksijen
