ABD'nin araç güvenliği düzenleyicilerine, sıklıkla sürüş sırasında araç güneşliklerinin (sunroof) beklenmedik biçimde patladığı ya da paramparça olduğu yönünde binlerce şikayet ulaştı. Şikayet sayısı son dönemde hızla arttı ve bu yıl rekor kırmaya hazır durumda; şimdiden yaklaşık 500 şikayet bildirildi.
The Wall Street Journal'a göre federal veri tabanında toplanan olay tasvirleri arasında bir Kia minivanının güneşliğinin Wisconsin'de bir otoyolda kendiliğinden patlaması, bir GMC SUV'un camının çocukların oturduğu koltukların üzerine düşmesi ve bir Mercedes-Benz'in camının sürücünün "silah sesi" olarak tarif ettiği bir sesle parçalanması gibi durumlar bulunuyor.
Raporlara göre "silah sesi" benzetmesi bu olayları tarif etmek için sıkça kullanılıyor.
Nedenler çok çeşitli
Araç tasarımcıları ve test uzmanlarına göre sürücülerin fark etmediği yoldaki döküntüler nedenlerden biri. Yüksek sıcaklıklar ve ani sıcaklık değişimleri de camın hızla genleşmesine yol açabiliyor. Bazen ise tasarım ve üretim kusurları sorumlu.
Wall Street Journal'ın analizine göre son üç yılda 17 farklı üretici ve 200'ü aşkın modele ilişkin sunroof arıza raporu bildirildi. Bu dönemde yapılan şikayetlerin yaklaşık beşte biri 2025 ya da 2026 model yıl araçlarla ilgiliydi.
Geri çağırmaya nadiren yol açıyor
Buna rağmen bu sorunlar nadiren geri çağırma kampanyalarına yol açtı. Düzenleyicilere göre bu olaylardan genellikle güvenlik kusurları değil yol döküntüsü gibi başka etkenler sorumlu tutuluyor. ABD Ulusal Karayolu Trafiği Güvenliği İdaresi (NHTSA) sözcüsü, kırılan tavan camlarının neden olduğu doğrulanmış bir kaza ya da ciddi yaralanma tespit etmediklerini, ancak konuyu araştırıp izlemeye devam ettiklerini belirtti.
Güneşlikler giderek yaygınlaşıyor
Motorla açılıp kapanan modern sunroof'lar 1980'lerde popülerleşmeye başlamıştı.
Başlangıçta yalnızca lüks araçlara özgü bir özellik olan güneşlikler, sektör araştırma şirketi Omdia'nın verilerine göre bugün ABD pazarı için üretilen araçların yüzde 50'sinden fazlasında bulunuyor; bu oran on yıl önce yüzde 35'ti. Bazı güneşlikler açılıp kapanabilen sabit kapaklara sahipken "ay camı" olarak da adlandırılan bazıları tek parça camdan oluşuyor.
General Motors'un eski tasarım müdürü David Smith, güneşliklerin mühendislik açısından zorlu bir sorun oluşturduğunu; aracın çatısına bir delik açarken aracın dengesini ve bütünlüğünü korumak gerektiğini belirtiyor. Smith'e göre üreticiler, su sızıntısı ve rüzgar sesi gibi erken dönem yaygın sorunları ortadan kaldırdıkça bu özellik daha da yaygınlaştı ve bugün araç üreticileri artık güneşlikleri oldukça iyi üretebiliyor. Yol yardım kuruluşu AAA'nın otomotiv direktörü David Bennett ise son yıllarda cam parçalarının büyüdüğünü, bunun da onları yol döküntüsü hasarına karşı daha savunmasız hale getirdiğini belirtiyor.
NHTSA daha önce de araştırmıştı
NHTSA bu sorunu daha önce de araştırmıştı. 2013'te sürücülerden gelen çok sayıda beklenmedik sunroof kırılması bildirimi üzerine Kia Sorento SUV'leri hakkında bir soruşturma başlatmıştı. Yedi yıl süren bu soruşturma, bir düzineden fazla başka üreticiyi de kapsayarak 4.000'den fazla tavan camı kırılması raporu tespit etmişti.
NHTSA sonunda 2021'de güvenlikle ilgili bir kusura dair yeterli kanıt bulamadığını, bunun yerine diğer araçların fırlattığı küçük taşların "fark edilmeyen" hasara yol açıp zamanla kırılmaya neden olabileceği gibi olası etkenlere işaret ettiğini açıklamıştı.
Kurum, federal düzenlemelerin sunroof'ların çakıl taşı benzeri parçalara ayrılan temperli camdan ya da parçaların plastik bir ara katmana yapışık kaldığı lamine camdan üretilmesine izin verdiğini, üreticilerin genellikle temperli camı tercih ettiğini belirtti.
NHTSA ayrıca büyük tedarikçilerin lamine cam ve diğer geliştirilmiş malzemelere yönelmeye başladığını, bu değişikliklerin gelecekte cam kırılması olaylarını azaltması gerektiğini de ekledi. Journal'ın analizine göre 2021'den bu yana NHTSA'ya beklenmedik biçimde patlayan güneşliklere ilişkin yaklaşık 2.800 şikayet ulaştı, bunların 500'den fazlası daha yeni araçlarla ilgili.
Hangi modeller öne çıkıyor?
Son yıllarda en sık bahsi geçen araçlar arasında Toyota RAV4, Hyundai Palisade, Kia Telluride ve Honda CR-V yer alıyor. Hyundai, konuyu izlemeye devam ettiğini ve bir ürün kusuru tespit edilirse harekete geçeceğini belirtti. Şirket güneşlik kırılmalarını incelemek için birden fazla çalışma yaptırdığını, ancak yabancı cisimlerin cama çarpması dışında doğal bir kusur bulamadığını açıkladı.
Honda ise tüm tüketici şikayetlerini ciddiye aldığını, ancak CR-V'nin cam hasarına ilişkin şikayetlerde güvenlik kusuruna atfedilebilecek belirgin bir eğilim görmediğini savunuyor. Bu yıl satılan CR-V'lerin yüzde 95'inin standart olarak tavan camıyla donatıldığını, bu yüzden ham şikayet sayılarının gerçek kırılma oranlarını yansıtmayabileceğini belirtti. Kia ve Toyota yorum yapmayı reddetti.
Consumer Reports otomotiv test merkezi kıdemli direktörü Jake Fisher, üreticilerin güneşliklerin aniden parçalanmasını önlemek için daha fazlasını yapabileceğini belirtiyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
