Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı askeri saldırısı 5. yılında da ittifakın ana gündemi olmaya devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci dönemindeki öngörülemez çıkışları NATO'yu temelinden sarsıyor.
Euronews'in haberine göre Trump'ın müttefik ülkeler olan Grönland’ı Danimarka’dan zorla alma veya Kanada’yı ilhak etme tehditleri, savunma harcaması yapmayan ülkeleri korumayacağını söylemesi ve ABD’yi ittifaktan tamamen çekme uyarıları gündemi meşgul ediyor.
Buna rağmen Pew Araştırma Merkezi’nin 13 ülkede yaptığı çalışma, NATO’nun halk nezdindeki imajının hala güçlü olduğunu gösteriyor.
İttifaka en pozitif bakan ülkelerin başında Polonya (%78), İsveç (%74), Almanya (%73) ve Macaristan (%72) geliyor. Kanada'da bu oran %67, ABD'de ise %57 seviyesinde.
Türkiye ve Yunanistan'da NATO karşıtlığı zirvede
Her müttefik ülkede tablo aynı değil. İspanyollar %48 olumsuz, %44 olumlu görüşle tam ortadan bölünmüş durumda.
En sert NATO karşıtlığı ise tarihsel olarak gerilimli ilişkilere sahip iki komşuda:
Türkiye ve Yunanistan’da halkın %59’u NATO’ya olumsuz bakıyor.
Siyasi kutuplaşma da ittifak algısını doğrudan etkiliyor. ABD’de Trump yönetiminin NATO’yu hedef alan retoriği tabana yansımış durumda. Demokratların %75'i NATO’yu desteklerken, Trump’ın partisi Cumhuriyetçilerde bu oran %42'ye kadar geriliyor. Yaş gruplarında ise tam tersi bir dinamik var.
Macaristan’da 18-34 yaş arası gençlerin %87’si NATO’yu olumlu bulurken, 50 yaş ve üzeri grupta bu oran %64’e düşüyor. Benzer bir gençlik desteği Almanya, İtalya, Hollanda ve ABD’de de görülüyor.
Putin, Rusya ve Avrupa'da istenmeyen adam
Araştırma, Ukrayna savaşının etkisiyle Rusya ve Vladimir Putin’e yönelik nefretin Avrupa genelinde kurumsallaştığını gösteriyor. Ankete katılan neredeyse tüm NATO ülkelerinde Rusya’ya yönelik olumsuz bakış ezici bir çoğunlukta.
Rusya karşıtlığının en yüksek olduğu ülkeler sırasıyla İsveç (%94), Polonya (%86) ve Hollanda (%85). Türkiye ise %49 olumsuz görüşe karşı %47 olumlu görüşle Rusya konusunda en dengeli duran müttefik konumunda.
Putin’e olan güven de oldukça düşük. Polonya, İsveç, İspanya ve Hollanda’da Putin’in dünya meselelerinde "doğru olanı yapacağına" inanan neredeyse hiç kimse yok.
Putin’e yönelik güvenin en yüksek ölçüldüğü müttefikler Türkiye (%39), Yunanistan (%35) ve Macaristan (%33) olsa da buralarda bile Rus lider net bir şekilde azınlıkta kalıyor.
Zelenski'ye yönelik görüşler
NATO üyesi ülkelerin hükümetleri Ukrayna’ya milyarlarca dolarlık askeri destek sağlamaya devam etse de vatandaşlar Zelenski konusunda derin bir kutuplaşma yaşıyor. Ukrayna liderine en büyük güven desteği kuzeyden geliyor:
İsveç: %83 güven
İngiltere: %68 güven
Hollanda: %67 güven
Buna karşın, Zelenski'ye en çok güvensizlik duyan ülkelerin başında ise %78 ile Macaristan, %75 ile Yunanistan ve %70 ile Türkiye geliyor.
ABD’de ise Trump’ın göreve dönmesiyle Washington-Kiev hattında ilişkiler ciddi şekilde gerilmesine rağmen, Amerikan halkının yarısı (%50) hala Zelenski'ye güvendiğini belirtirken, %40’lık bir kesim Ukrayna liderine inanmadığını söylüyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
