Wall Street Journal inceledi: ABD-İran savaşında F-35'ler ne kadar etkili oldu?

Geride kalan günlerde İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-35 savaş uçağı, İran’a ait Rus yapımı Yak-130 tipi jet eğitim uçağını düşürdü. İsrail ordusu tarafından yayımlanan görüntülerde, F-35’in gelişmiş hedefleme sistemiyle İran uçağını kilitleyerek vurduğu görüldü.

Paylaşılan videoda İsrailli pilotun, “Tamamlandı. Hedef düşürüldü.” ifadelerini kullandığı duyuldu.

Wall Street Journal'ın haberine göre 1990’lı yılların başında geliştirilen ve ilk uçuşunu yaklaşık 30 yıl önce gerçekleştiren Yak-130, esas olarak pilot eğitimi amacıyla tasarlanmış bir platform olarak biliniyor. Sınırlı ölçüde hafif muharebe görevlerinde kullanılabilen uçak, modern savaş uçaklarına karşı ciddi bir operasyonel üstünlük sağlamıyor.

İran'ın hava gücü

İran, hava gücünün büyük bölümünü oluşturan eski uçakları savaşa dahil etmek zorunda kaldı. Birçoğu adeta “müze parçası” olarak görülen bu uçaklar, ambargolar nedeniyle temin edilen sınırlı yedek parçalarla uçurulabiliyor.

Uzmanlara göre bu durum, rejimin varlığını tehdit eden savaşta “topyekûn mücadele” yaklaşımını yansıtıyor.

Düşen F-15 savaş uçakları

İran’a ait jetler, füze ve drone saldırılarıyla birlikte bölgede hava sahasını son derece karmaşık hale getirdi.

ABD ordusuna göre bu karmaşa sırasında Kuveyt üzerinde üç ABD F-15 savaş uçağı dost ateşi sonucu düşürüldü.

Ertesi gün ise Katar Hava Kuvvetleri’ne ait bir pilot, Basra Körfezi’ne yaklaşan iki İran Su-24 bombardıman uçağını düşürdü. Bu uçakların ilk üretimi 1970’li yılların başına dayanıyor.

İran'ın hava gücü hakkında bilinenler

İran’ın savaş uçaklarının önemli bir kısmı, 1979’daki İran Devrimi’nden önce Şah döneminde satın alınmış platformlardan oluşuyor.

Bu durum, ülkenin askeri stratejisinde önemli bir zafiyet yaratıyor.

İran’ın hava gücünün zayıf olması, Tahran’ı uzun yıllardır balistik füze ve insansız hava aracı programlarına ağırlık vermeye itti.

ABD ve İsrail’in son saldırılarında bu sistemler de yoğun şekilde hedef alındı.

Lockheed Martin'den 6. nesil dokunuş: Hayalet uçak F-35'e yapay zekayı da entegre ettiler

Pistte vurulan Vietnam dönemi uçaklar

İsrail’in son saldırılarında, İran’ın kuzeybatısındaki Tebriz hava üssünde kalkış hazırlığındaki iki eski Amerikan yapımı savaş uçağı imha edildi:

F-4 Phantom II
F-5 Tiger

1960’lı yıllarda geliştirilen F-4 Phantom II, ABD tarafından Vietnam Savaşı’nda kullanılmış ve 1990’larda aktif muharebe görevlerinden çekilmişti. F-5 ise aynı dönemin hafif savaş uçağı olarak biliniyor.

Modern jetlerden beklenen üstünlük

ABD ve İsrail, savaşın başlangıcından bu yana İran’a karşı binlerce hava saldırısı düzenledi.

Operasyonlarda kullanılan modern uçaklar arasında F-35 öne çıkıyor.

Bu uçakların bazı özellikleri:

• Radar görünürlüğünü azaltan hayalet tasarım
• Yaklaşık 1.220 mil/saat hız
• Yakıt ikmali olmadan yaklaşık 2.250 kilometre menzil
• 1.800 kilogram güdümlü bomba taşıma kapasitesi

İran’ın hava filosunda ise hayalet özellikli hiçbir uçak bulunmuyor, bu da uçakları hava savunması ve modern avcı uçakları karşısında savunmasız bırakıyor.

ABD'li emekli binbaşı tutuklandı: F-35'in sırları ve nükleer taktikler Pekin'e mi geçti?

Ambargolar İran'ı yıllardır geride bıraktı

Uzun yıllardır uygulanan uluslararası yaptırımlar, İran’ın yeni savaş uçağı satın almasını neredeyse imkânsız hale getirdi.

İranlı iş insanları, ikinci el Boeing veya Airbus uçaklarından parça temin etmek için aracılar kullanmak zorunda kaldıklarını ve bu süreçte yüksek komisyonlar ödediklerini belirtiyor.

Rusya ile Su-35 savaş uçaklarının satışı konusunda yıllardır görüşmeler yapılmasına rağmen, bu uçakların teslimatı henüz gerçekleşmedi.

Almanya'da F-35 kapanı: Berlin 108 milyar dolarlık projeyi iptal edip ABD'ye teslim olabilir

Helikopter filosu da eski

İran’ın helikopter filosu da benzer şekilde eski platformlardan oluşuyor.

Yakın zamanda İsfahan yakınlarında düşen bir AH-1J Super Cobra saldırı helikopterinin mekanik arıza nedeniyle düştüğü açıklandı.

Bu model de ilk olarak 1971 yılında ABD tarafından Vietnam Savaşı sırasında kullanılmaya başlanmıştı.

2024 yılında hayatını kaybeden İran Cumhurbaşkanı Ebrahim Raisi de yine Amerikan yapımı bir Bell 212 helikopterinin düşmesi sonucu ölmüştü.

Dağların altındaki füze şehirleri: Wall Street Journal İran'ın hayalet kalelerini yazdı

ABD ve Suudiler arasında F-35 çıkmazı: Neye ihtiyacınız var ki KAAN için Türkiye’ye gidiyorsunuz?