ABD Başkanı Trump, haftalardır yatırımcıların duymak istediği şeyi söylüyor; "İran savaşı neredeyse bitti."
Çatışmaların sürmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasına dair somut bir planın olmaması, piyasaların artık bu mesajları duymazdan gelmesine neden oldu. Eurasia Group kıdemli analisti Gregory Brew durumu şöyle özetliyor:
"İki haftadır aynı şeyi söylüyor. Ama ne dediği artık önemli değil çünkü savaşı sürdürüyor ve İranlılar bu söylemi satın almıyor."
Fiyatlarda geri dönülemez eşik
Trump'ın Çarşamba günü İran'ın ateşkes istediğini iddia etmesinin ardından piyasalar bu "sahte hamleye" tepki vermedi. Aksine, Trump’ın bombardımanı yoğunlaştırma yemini ve boğazın açılması işini diğer ülkelere bırakacağını söylemesiyle petrol fiyatları %11 fırladı.
Bu sıçrama, ABD'de benzin fiyatlarını galon başına 4 doların üzerine taşıyarak Kasım seçimleri öncesinde Cumhuriyetçiler için ciddi bir siyasi risk oluşturmaya başladı.
Yarım milyar varil kayıp
Enerji sektörü temsilcileri, savaş ne zaman biterse bitsin yüksek fiyatların aylar boyu süreceği bir döneme hazırlanıyor. Commodity Context uzmanı Rory Johnston, çatışmanın dünyaya maliyetinin şu ana kadar yaklaşık 500 milyon varil petrol olduğunu belirtti. Johnston "Bu savaştan, başladığımızdan daha sağlıklı bir ortamda çıkacağımız hiçbir senaryo görmüyorum" dedi.
Beyaz Saray'da panik
Kamuoyuna "savaş biter bitmez fiyatlar çakılacak" mesajı veren Beyaz Saray yetkilileri, kapalı kapılar ardında sektör temsilcilerine "önümüzdeki aylarda devreye sokulabilecek yeni petrol kaynakları olup olmadığını" soruyor.
Görüşmelerden umut verici bir sonuç çıkmış değil. Trump’ın eski ekonomi danışmanı Stephen Moore da kabul ediyor:
"Savaşın ekonomi üzerindeki yükü çok ağır, bir an önce bitmeli."
En kötü senaryo ne?
Eğer Trump zafer ilan edip boğazı açmadan Orta Doğu’dan çekilirse, dünya petrol arzının beşte birini fiilen İran’ın kontrolüne bırakmış olacak. Bu senaryoda Tahran, boğazdan geçen tankerlerden ağır geçiş ücretleri talep edebilir ve hangi ülkenin petrolünün geçeceğine karar verebilir. Analistler, bu durumda petrolün 90 doların altına düşmeyeceğini öngörüyor.
'Eski fiyatlar hayal'
Moody’s Analytics baş ekonomisti Mark Zandi, acı gerçeği şu sözlerle ifade etti:
"Savaş öncesi fiyatlara dönmek artık imkansız, en azından bu yıl ve muhtemelen önümüzdeki birkaç yıl boyunca. Çatışma her geçen gün sisteme daha fazla zarar veriyor."
Trump, boğazın "doğal olarak açılacağını" iddia etse de, ABD ordusu Hürmüz’ün donanma eşlikçiliği için bile hala çok tehlikeli olduğunu değerlendiriyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
