Dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, Bağdat ve Riyad'ın Irak'tan geldiğini söylediği ve İran destekli milislerin faaliyet gösterdiği ülkedeki bir insansız hava aracı saldırısının ardından boru hattını geçici olarak kapattı. Irak, saldırının ardından cumartesi günü bir askeri komutanı görevden aldı.
Arap Yarımadası boyunca uzanan 1.200 kilometrelik petrol boru hattı, ABD ile İran arasındaki savaş nedeniyle tanker trafiğinin büyük ölçüde durduğu Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı darboğazının aşılmasına yardımcı oluyordu.
Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, boru hattının tedbir amacıyla kapatıldığını açıkladı. Gemi takip şirketleri ve analistlerin verilerine göre hat son aylarda günde 4 ila 5 milyon varil petrol taşıyordu. Bu miktar, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4 ila 5'ine karşılık geliyor.
Söz konusu saldırı İran'la ittifak halindeki Yemenli Husilerin Kızıldeniz'deki hakimiyetini güçlendirdiği bir dönemde gerçekleşti.
Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklarla birleşen gelişme, Arap Yarımadası'nın her iki tarafında enerji arzı üzerinde baskı oluşturdu ve küresel petrol fiyatlarının yeniden varil başına 100 doların üzerine çıkmasına yol açtı.
Husiler stratejik Perim Adası'nı ele geçirdi
Yemen hükümetinden dört kaynak, Husilerin cuma günü Kızıldeniz'in girişinde, Bab el-Mandeb Boğazı'nda bulunan stratejik Perim Adası'nın kontrolünü ele geçirdiğini Reuters'a bildirdi.
Cuma günü bildirilen iki saldırı, yani petrol boru hattına ve Perim Adası'na yönelik saldırılar, savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerin durduğu bir dönemde tehlikeli bir tırmanışa işaret ediyor olabilir.
Suudi Arabistan'ın Husilere karşı mücadelede Washington'dan askeri yardım istediği belirtildi. Bu talep, savaş nedeniyle yükselen akaryakıt fiyatlarının ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti üzerinde kasım ayındaki Kongre seçimleri öncesinde siyasi baskı oluşturduğu bir dönemde geldi.
Boru hattına saldırı Riyad ve Medine'de gerçekleşti
Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, Doğu-Batı petrol boru hattının perşembe sabahı ülkenin Riyad ve Medine bölgelerinde saldırıya uğradığını açıkladı.
Saldırılardan kimin sorumlu olduğu hemen belirlenemedi. Uydu görüntülerinde Medine'nin güneyindeki boru hattının bir bölümünden yükselen siyah duman görüldü.
Suudi Dışişleri Bakanlığı, saldırıda bazı kişilerin yaralandığını ve hasarın tespit edildiğini bildirdi ancak petrol ihracatı üzerindeki etkisine ilişkin ayrıntı vermedi.
Görevden alınan Iraklı askeri komutan, Irak Başbakanlık Ofisi'nin cumartesi günü yaptığı açıklamaya göre Maysan vilayetindeki operasyonları yönetiyordu. İran sınırındaki Maysan, uzun süredir İran destekli Şii milislerin faaliyet gösterdiği ve nüfuz sahibi olduğu bölgelerden biri olarak görülüyor.
Suudi Dışişleri Bakanlığı, Irak Başbakanı'nın talebinin ardından Riyad'ın şu ana kadar misilleme yapmaktan kaçındığını açıkladı. Bakanlık, Suudi Arabistan'ın çıkarlarını korumak için "gerekli tüm önlemleri alma" hakkını saklı tuttuğunu belirtti. Irak hükümeti ise saldırıları kınadı.
Suudi petrol arzı 30 yıldan uzun sürenin en düşük seviyesinde
Uluslararası Enerji Ajansı, cuma günü yaptığı açıklamada Suudi Arabistan'ın ham petrol arzının 30 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine gerilediğini bildirdi. Kuruma göre düşüşte, kısmen, Bab el-Mandeb'den geçen gemilere Husilerle bağlantılı grupların düzenlediği saldırılar etkili oldu.
Irak ise tedbir amacıyla İran sınırındaki Şelemçe sınır kapısının kapatılması talimatını verdi. Reuters'a konuşan iki güvenlik kaynağı, söz konusu sınır kapısının İran'dan Irak'a sebze ve diğer gıda ürünlerinin ithalatında kullanılan başlıca güzergahlardan biri olduğunu söyledi.
Kaynaklar, petrol boru hattına düzenlenen saldırının sorumlularını bulmak için geniş çaplı bir operasyon yürütüldüğünü belirtti.
Suudi Arabistan misilleme hazırlığında
Husilerin Bab el-Mandeb Boğazı'nın kontrolünü ele geçirmesi halinde, örgütün destekçisi İran ABD ile yürüttüğü savaşta kritik bir avantaj elde edebilir.
Yemen hükümet güçleri, Husilerin bu hafta Kızıldeniz kıyısı boyunca gerçekleştirdiği yıldırım saldırısında ele geçirdiği bölgeleri geri almaya çalışacaklarını belirtti. Husiler, Yemen iç savaşı sırasında yıllarca süren ve ağır Suudi hava saldırılarına direnen dağ savaşçılarından oluşuyor.
İranlı iki kaynağa göre İran, geçen hafta Husilerden Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırmalarını istedi ve bu saldırıların sürdürülmesine yardımcı olmak üzere daha fazla finansman, silah ve üst düzey subay göndermeyi taahhüt etti.
İran, Husileri müttefiki olarak tanımlıyor ancak örgüte askeri talimat verdiğini kamuoyu önünde reddediyor ve Husilerin "vekil güç olmadığını" savunuyor.
Husilerin askeri sözcüsü Yahya Saree ise daha önce ilan edilen yasak kapsamında bulunan Suudi gemileri dışında tüm gemiler için deniz seyrüseferinin güvenli olduğunu söyledi.
Riyad Washington'dan yardım istedi
Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, konu hakkında bilgi sahibi iki kaynağın cuma günü Reuters'a verdiği bilgiye göre, Husilere karşı mücadelede ABD'nin askeri yardımını istemek amacıyla perşembe günü Trump'ı en az iki kez aradı.
Böylece Axios'un daha önce yayımladığı haber de doğrulanmış oldu.
İki kaynağa göre Washington, Riyad'a şu aşamada doğrudan askeri müdahalede bulunmaya hazır olmadığını ancak istihbarat paylaşımı ve hedef belirleme konusunda yardım sağlayacağını bildirdi.
Kaynak: Gazete Oksijen
