03 Ekim 2022, Pazartesi

"çağrı mert bakırcı" ile ilgili içerikler

38 yıl önce insanlığı kurtaran karar
38 yıl önce insanlığı kurtaran karar

Soğuk Savaş'ın en gergin günlerinde gezegenimizi nükleer yok oluşa sürüklenmekten, bir radar operatörünün kararı kurtarmıştı. Stanislav Petrov o gün zor olanı seçip haklı çıktı. Bugün ise hala kolay olanı yapamıyor ve nükleer silahlardan vazgeçemiyoruz

YAZARLAR 17 Aralık 2021
Hayatta kalmak bir tercih değildir
Hayatta kalmak bir tercih değildir

Sıradan ve karmaşık birçok davranış, beyindeki belli devrelerin sağlıklı çalışmasına bağlı. Böylesi üst düzey fonksiyonlar bile sıradan devrelere bağlıyken, hayatta kalmak kadar temel bir içgüdünün özgür tercih olduğunu düşünmek abesle iştigal etmek olurdu

YAZARLAR 10 Aralık 2021
Keçiler giderse yangınlar artar
Keçiler giderse yangınlar artar

Bu yılı yangınlarla geçirdik, sebepleri üzerine uzun tartışmalar yaptık. Görmediğimiz etkenlerden biri ise otlak hayvanlarının doğal yaşam alanlarından uzaklaşmasıydı. Onların yiyemediği her türlü “çer çöpü” yangınların yakıtı olarak kucağımızda bulduğumuzu unutmayalım

YAZARLAR 03 Aralık 2021
Bir ısırığıyla insanı vejetaryen yapan kene
Bir ısırığıyla insanı vejetaryen yapan kene

Alfa-gal Sendromu bundan 20 yıl önce tanımlandı ve hala hakkında bilmediğimiz çok fazla şey var. Ama iklim değişikliği ve doğal yaşamla insanın iç içe geçmesi sonucu hastalık hızla yayılıyor. ABD’de 2009’da 12 vaka vardı, 2019’da rakam 34 bine yükseldi

YAZARLAR 26 Kasım 2021
Bir simülasyonun içinde yaşıyor olabilir miyiz?
Bir simülasyonun içinde yaşıyor olabilir miyiz?

Hazır metaverse konusu gündeme gelmişken ve simüle edilmiş evrenlerde yaşama hayalleri pazarlanırken, bu konudaki en ilgi çekici felsefi/bilimsel konulardan birini sizlerle paylaşmak istedim: Simülasyon Teorisi

YAZARLAR 19 Kasım 2021
Armageddon’un gerçek hali: Dart
Armageddon’un gerçek hali: Dart

Dev bir asteroid Dünya’yı tehdit ederse, Bruce Willis ortaya çıkıp gezegeni kurtarmayacak. NASA bu yüzden bir asteroidin yörüngesini değiştirmeyi denemek üzere uzay aracı DART’ı iki hafta içinde fırlatıyor. Deney başarılı olursa, olası tehlikelere karşı elimizde “etkili bir silah var” diyebileceğiz

YAZARLAR 12 Kasım 2021
Aramıza yeni katılan en eski insan!
Aramıza yeni katılan en eski insan!

“Homo bodoensis” geçen hafta “Yeni bir insan türü bulundu” başlıklarıyla her yerde haber oldu. Ama gerçek tam da öyle değil, aslında keşfedilen yeni bir insan yok. Bu tanım sadece yeni bir sınıflandırmaya ait

YAZARLAR 05 Kasım 2021
Fillerin dişlerini nasıl yok ediyoruz?
Fillerin dişlerini nasıl yok ediyoruz?

Yasa dışı fildişi kaçakçılarına karşı savunma olarak filler evrimleşmeye başladı. Bazı fil popülasyonlarında dişsiz doğum oranları yüzde 98’lere ulaştı. Peki bu değişim nasıl bu kadar hızlı olabildi ve bu bir “adaptasyon” mudur, yoksa “evrim” midir?

YAZARLAR 29 Ekim 2021
Anıları silip geri getirebilir miyiz?
Anıları silip geri getirebilir miyiz?

Cambridge Üniversitesi’nden araştırmacılar, bir nöron üzerindeki shank proteini bozulmuşsa, o nöronla ilişkili anıların değiştirilebilir; sağlamsa değiştirilemez olduğunu fark etti. Bu, anı araştırmalarının yönünü etkileyecek, çok önemli bir keşif

YAZARLAR 22 Ekim 2021
Boşsunuz ve sizi özel yapan bu boşluk!
Boşsunuz ve sizi özel yapan bu boşluk!

Bir atom çekirdeği fıstık büyüklüğünde olsaydı, atomun kendisi futbol stadyumu kadar olurdu! Atomlardaki tüm boşlukları kaldırsaydık, bütün insanları oluşturan malzeme, tek bir küp şeker hacmine sığardı

YAZARLAR 15 Ekim 2021
Güneş Sistemi’nin dokuzuncu gezegeni
Güneş Sistemi’nin dokuzuncu gezegeni

Güneş Sistemi’nde keşfedilmeyi bekleyen yeni bir gezegen var mı, tam olarak bilmiyoruz. Ama Neptün’ü de böyle bulmuştuk, bilmiyorduk fakat oralarda bir yerlerde olduğunu hesaplayabildik

YAZARLAR 08 Ekim 2021
Tüm deney bakterilerinin atası
Tüm deney bakterilerinin atası

Evrimin çok kısa sürede bile çok kapsamlı değişimler yaratabildiğini biliyoruz. Mesela bakteriler... Dünyanın dört bir yanındaki laboratuvarlarda kullanılan bakterilerin atasal tarihi, sadece 2 adet bakteriye kadar takip edilebilmektedir

YAZARLAR 01 Ekim 2021
Mamutlar geri geliyor
Mamutlar geri geliyor

Soyu tamamen tükenmiş mamutların genetik mühendisliğiyle geri getirilmesi planlanıyor. Üstelik plana göre sadece altı yıl içinde bir mamutun yeryüzünde yürüdüğünü görebiliriz

YAZARLAR 24 Eylül 2021
Tarihin en önemli aşı bilimcisi
Tarihin en önemli aşı bilimcisi

Adını hiçbir zaman televizyonlarda duymayacak olsanız da Amerikalı mikrobiyolog Maurice Hilleman, geliştirdiği...

YAZARLAR 17 Eylül 2021
Balinalar balıklarla değil ineklerle akraba
Balinalar balıklarla değil ineklerle akraba

Fosiller bize eksiksiz bir evrim tablosu sunuyor. Bunlardan en etkileyici olanlarından biri daha yeni keşfedildi. Phiomicetus anubis adı verilen tür, balinaların soyunun karadan geldiğinin sağlaması niteliğinde...

YAZARLAR 10 Eylül 2021
Diyeti koşarak geçemezsiniz
Diyeti koşarak geçemezsiniz

Kaloriyi rakamlardan ibaretmiş gibi görsek de asıl önemli olan o kaloriyi nereden aldığımız. Buna dikkat etmeden sadece egzersiz yaparak kilo veremeyiz. Ama yaşımız ne olursa olsun, egzersize başlayarak vücudumuza pek çok iyilik sunabiliriz

YAZARLAR 03 Eylül 2021
Mutsuzluktan korkmayın
Mutsuzluktan korkmayın

Her alanda mutlu olmayı beklemek anlamsız çünkü bu mümkün değil. Hele ki bu arayış negatif duyguların varlığını görmezden gelme boyutuna ulaştığında öncelikle psikolojiyle, daha temeldeyse biyolojiyle çelişen bir doğaya bürünüyor

YAZARLAR 27 Ağustos 2021
Doğayı ‘insanlaştırma’ yanlışı
Doğayı ‘insanlaştırma’ yanlışı

Bizi antoropomorfizme, yani doğayı insanlaştırmaya iten sebepleri anlamak zor değil, sonuçta aynı yerden geliyoruz. Sorun, sadece olumlu bulduklarımıza odaklandığımızda başlıyor. Hisleri olanları koruyalım da, “insan gibi” olmayan şeyler korumaya değmez mi?

YAZARLAR 20 Ağustos 2021
Felaketler unutanı affetmez
Felaketler unutanı affetmez

Doğa acımasızdır ve afetler kendilerini sadece arada bir hatırlatır. Doğal afetlere hazırlık, kendilerini hatırlattıklarında değil, hatırlatmadan önce yapılır. Çünkü çat kapı hayatımıza girdiklerinde artık iş işten geçmiştir, bundan kaçış yoktur

YAZARLAR 13 Ağustos 2021
Akdeniz ormanları yangına bağımlıdır
Akdeniz ormanları yangına bağımlıdır

Kaliforniya, Şili, Güney Afrika’daki gibi Akdeniz ormanlarının da gelişebilmesi için yanması gerekir. Bu coğrafyalar yangınlarla evrimleşmiştir, hatta türlerin bir kısmı bizzat yangın başlatır.

YAZARLAR 06 Ağustos 2021
Bebekler neden pislik yer?
Bebekler neden pislik yer?

Yenidoğanlar ve küçük çocuklar tanımadıkları şeyleri toplar ve ağzına atar. Bu davranış, türümüzün evrimsel süreçteki önemli basamaklarından biridir. Çünkü hayvan yavruları besinlerini bu şekilde seçebilmeyi öğrenir

YAZARLAR 30 Temmuz 2021
Uzayda ‘gösteriş’ çağı
Uzayda ‘gösteriş’ çağı

Bezos ve kumpanyası birkaç saniyeliğine uzaya çıktı ama insanlık daha fazlasını zaten yıllardır başarabiliyordu. Kitlesel kullanım başlarsa zenginler daha çok kazanacak

YAZARLAR 23 Temmuz 2021
Milyarderlerin uzayla derdi ne?
Milyarderlerin uzayla derdi ne?

Richard Branson uzaya çıktı, Jeff Bezos gün sayıyor. Peki dertleri “insanları” uzaya çıkarmak mı, yoksa “belli insanları” çıkarmak mı? Kamu fonlarını ne kadar kullanıyorlar? İnsanlığın uzay macerasında bu sorular bir an önce yanıt bulmalı

YAZARLAR 16 Temmuz 2021
Mitokondri’yi öğrendik de ne işimize yarayacak?
Mitokondri’yi öğrendik de ne işimize yarayacak?

Birçok öğrenci eğitim hayatı boyunca en az bir kez de olsa bu soruyu sormuştur. Haklı da değiller, haksız da... Fizikte, biyolojide öğretilen birçok şey fazlasıyla önemli, yeter ki gerçek hayatla nasıl ilişkilendirilecekleri öğretilsin

YAZARLAR 09 Temmuz 2021